նախընտրելի դարձնել
ԱՄՆ-նու Ադրբեջանը սկսել են տեխնիկական բանակցություններ TRIPP ուղու շուրջ, քանի որ գլոբալ էներգետիկ ցնցումները Բաքվի տարանցիկ հնարավորությունները դնում են դեպի Եվրոպա գազի մատակարարման քննարկումների կենտրոնում, գրում է Euronews-ը:
ԱՄՆ տեխնիկական պատվիրակությունն ավարտել է բանակցությունները Բաքվում «Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարօրության» (TRIPP) նախագծի շուրջ, քանի որ Վաշինգտոնը ձգտում է Ադրբեջանի հետ իր նոր ռազմավարական գործընկերությունը վերածել կոնկրետ ենթակառուցվածքային նախագծերի:
ԱՄՆ Առևտրի և զարգացման գործակալությունը (USTDA) չորեքշաբթի ավարտել է այցը, որի նպատակն էր «երկու երկրների միջև ընդհանուր ռազմավարական ենթակառուցվածքային առաջնահերթությունների առաջմղումը»: Դա փետրվարին ստորագրված ԱՄՆ-Ադրբեջան ռազմավարական գործընկերության խարտիայի մաս է, երբ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսն այցելել էր Բաքու:
«Ադրբեջանի ռազմավարական աշխարհագրական դիրքը նրան դարձնում է անփոխարինելի տրանսպորտային հանգույց Տրանսկասպյան տարանցիկ երթուղում, որը կապում է Կենտրոնական Ասիան Արևմուտքի հետ,- Euronews-ին ասել է USTDA-ի (ԱՄՆ Առևտրի և զարգացման գործակալություն) Եվրոպայի և Եվրասիայի տարածաշրջանային մենեջեր Սառա Լեմինգը: -Թրամփի ուղին հանուն միջազգային խաղաղության և բարօրության (TRIPP) այս միջանցքը կդարձնի էլ ավելի կարևոր: Տարածաշրջանային կապը մեր Ռազմավարական գործընկերության խարտիայի շրջանակում համագործակցության առանցքային ոլորտ է, և USTDA-ն ուսումնասիրում է դա այս առաքելությունների ընթացքում»:
ԱՄՆ գյուղատնտեսության նախարարությունը հայտարարել է, որ ներկայում ադրբեջանցի գործընկերների հետ ուսումնասիրում է նախագծեր հեղուկացված բնական գազի, քաղաքացիական միջուկային էներգետիկայի, էլեկտրաէներգիայի փոխանցման, արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների, կիբերանվտանգության և թվային կապի ոլորտներում. սեկտորներ, որոնք, ըստ գերատեսչության, աջակցում են Ադրբեջանի երկարաժամկետ էներգետիկ անվտանգությանը՝ միաժամանակ «առաջ մղելով ԱՄՆ տնտեսական և ռազմավարական շահերը»:
Լեմինգն ասել է, որ գործակալությունը ձգտում է խթանել ենթակառուցվածքային հայեցակարգերը վաղ փուլերում՝ տեխնիկատնտեսական հիմնավորումների, տեխնիկական օգնության և պիլոտային ծրագրերի միջոցով, որոնք ուղղված են մասնավոր կապիտալի ներգրավմանը:
«Մենք իրական հնարավորություններ ենք տեսնում Ադրբեջանում: Այն բանից հետո, երբ փոխնախագահ Վենսը և նախագահ Ալիևը փետրվարին ստորագրեցին Խարտիան, ԱՄՆ կառավարությունն աշխատում է մեր ադրբեջանցի գործընկերների հետ այս պատմական համաձայնագրի լիարժեք իրականացման ուղղությամբ՝ կոնկրետ նախագծերի և ծրագրերի միջոցով, ինչպիսիք առաջարկում է USTDA-ն՝ ի շահ մեր երկու երկրների»,- ասել է Լեմինգը Euronews-ին տված հարցազրույցում:
Ինչպես նշում է Euronews-ը, Ադրբեջանի դիրքը ձևավորվող TRIPP-ի կենտրոնում պատահական չէ. երկիրը երկու տասնամյակ է ծախսել խողովակաշարային ենթակառուցվածքների կառուցման վրա, որոնք ներկայում այն դարձնում են Եվրոպայի ամենակարևոր ռազմավարական էներգետիկ գործընկերներից մեկը: Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղը և Հարավային գազային միջանցքը համատեղ կապում են Կասպից ծովի էներգետիկ պաշարներն ուղղակիորեն Թուրքիայի և Եվրոպայի հետ՝ շրջանցելով Ռուսաստանը և Հորմուզի նեղուցը:
Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղը, որը միացնում է Կասպից, Սև և Միջերկրական ծովերը, ունի օրական շուրջ 1,2 միլիոն բարել թողունակություն և տեղափոխում է հում նավթ Ղազախստանից, Թուրքմենստանից, ինչպես նաև Ադրբեջանից, ինչն ուժեղացնում է նրա դերը որպես տարածաշրջանային դիվերսիֆիկացման գործիք:
Ադրբեջանի Պետական վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ երկրում նավթի հաստատված պաշարները կազմում են մոտ 7 միլիարդ բարել, իսկ բնական գազինը՝ 2,6 տրիլիոն խորանարդ մետր: 2025 թվականին արդյունահանվել է ավելի քան 27 միլիոն տոննա հում նավթ և 51,5 միլիարդ խորանարդ մետր գազ, ինչն ավելի քան երեք անգամ գերազանցում է 2007 թվականի գազի արդյունահանման ծավալը:
Ներկայում Ադրբեջանը նավթ է արտահանում գրեթե 30 երկիր, իսկ գազ՝ 16 երկիր, դրանց թվում՝ Եվրամիության անդամ 10 պետություն: Հաշվի առնելով, որ ԵՄ-ի կախվածությունը գազի ներկրումից այժմ գերազանցում է 85%-ը, Հարավային գազային միջանցքը դարձել է եվրոպական մատակարարումների անվտանգության առանցքային հենասյունը՝ բացելով դաշինքի չորրորդ գազային միջանցքը, երբ ադրբեջանական գազը 2020 թվականին առաջին անգամ մուտք գործեց Եվրոպա Տրանսադրիատիկ խողովակաշարով: 2025 թվականին եվրոպական շուկաներ է մատակարարվել մոտ 13 միլիարդ խմ գազ՝ շուրջ 60%-ով ավելի, քան 2021 թվականին:
Ըստ Ադրբեջանի տվյալների՝ «Շահ Դենիզ» հանքավայրից, որն այս երթուղու մատակարարման հիմնական աղբյուրն է, մինչ օրս արդյունահանվել է 267 միլիարդ խմ գազ և ավելի քան 52 միլիոն տոննա կոնդենսատ:
ԵՄ-ն և Ադրբեջանը նաև մշակում են երեք «կանաչ» էներգետիկ միջանցքներ՝ վերականգնվող էլեկտրաէներգիան Եվրոպա հասցնելու համար՝ ըստ 2022 թվականին Բուխարեստում Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ռումինիայի և Հունգարիայի միջև ստորագրված ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի: Միջանցքները, որոնք ընդգրկում են Կասպից ծով-Սև ծով-Եվրոպա, Ադրբեջան-Թուրքիա-Եվրոպա և Կենտրոնական Ասիա-Ադրբեջան-Եվրոպա երթուղիները, նախատեսված են վերականգնվող աղբյուրներից էլեկտրաէներգիայի լայնամասշտաբ առևտուրն ապահովելու համար:
