1984 թվականին ամերիկյան գաղտնի ծրագրի մի մասնակից հայտարարեց, որ փորձի ընթացքում «տեսել» է Մարսն այնպիսին, ինչպիսին այն կարող էր լինել մոտ մեկ միլիոն տարի առաջ։ Նրա նկարագրության մեջ կային բարձրահասակ նիհար էակներ, անսովոր կառույցներ և կործանման եզրին հայտնված քաղաքակրթություն։ Տասնամյակներ անց այլ մարդիկ պատմեցին նմանատիպ տեսիլքների մասին, գրում է Daily Mail-ը։

Փորձն անցկացվել է Stargate ծրագրի շրջանակում, որը ամերիկյան հատուկ ծառայություններն օգտագործում էին այսպես կոչված հեռավոր ընկալման ուսումնասիրման համար՝ ենթադրյալ ունակության՝ սովորական զգայարանների օգնությունից դուրս տեղեկություն ստանալու հեռավոր օբյեկտների կամ վայրերի մասին։

Փորձի մասնակից Ջո Մաքմոնիգլին, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես հեռավոր ընկալման առավել ճանաչված մասնագետներից մեկը, առաջարկվել էր մտովի ուսումնասիրել Մարսը մոտավորապես մ.թ.ա. մեկ միլիոն տարի առաջ։ Ապագաղտնազերծված զեկույցի տվյալներով, նրան մատնանշել էին մոլորակի մակերևույթի կոորդինատներ, որոնք համապատասխանում էին Կիդոնիա շրջանին։

Մաքմոնիգլը նկարագրում էր բրգաձև կառույցներ, կիրճեր և այլ օբյեկտներ։ Այնուհետև, ըստ նրա, նա տեսել է անհետացած քաղաքակրթության հետքեր և բարձրահասակ նիհար էակներ, որոնց բնութագրել է որպես այն մարդկանց «ստվերներ», որոնք արդեն լքել էին այդ վայրը։

Ավելի ուշ Բրեյդի անունով ներկայացած մի տղամարդ Daily Mail-ին պատմել է իր սեփական փորձառության մասին, որն, ըստ նրա, կապված էր աստրալ պրոյեկցիայի պրակտիկայի հետ։ Նա պնդում էր, որ բազմիցս փորձել է մտովի «տեղափոխվել» Մարս և մի անգամ այնտեղ տեսել է ծաղկուն քաղաք։

Նրա նկարագրությամբ՝ քաղաքը հիշեցնում էր ժամանակակից Դուբայը, իսկ նրա բնակիչները բարձրահասակ էին, նիհար և ունեին գունատ կապտասպիտակ մաշկ։ Այնուհետև, պնդում էր Բրեյդին, բնակիչները հանկարծ խուճապի են մատնվել՝ երկնքում տեսնելով խոշոր երկնային մարմին։ Դրանից հետո մոլորակի մակերևույթը ցնցվել է, իսկ հորիզոնից հայտնվել է հսկայական ալիք, որը ոչնչացրել է իր ճանապարհին եղած ամեն ինչ։

Նմանատիպ պնդումներ ավելի վաղ հնչեցրել էր նաև Քորթնի Բրաունը, որը իր գրքերում նկարագրում էր Մարսի հեռավոր ընկալման վերաբերյալ սեփական փորձերը։ Ըստ նրա, հին մարսյան քաղաքակրթությունը վերապրել է աղետ, որի հետևանքով նրա բազմաթիվ ներկայացուցիչներ զոհվել են, իսկ ոմանք հնարավոր է լքել են մոլորակը։

Այս պատմությունը հայտնի է դարձել առաջին հերթին Stargate ծրագրի ապագաղտնազերծված նյութերի շնորհիվ։ Միևնույն ժամանակ, հենց փաստաթղթերն արձանագրում են այն, ինչ փորձերի մասնակիցները հաղորդել են սեանսների ընթացքում, և չեն հաստատում նրանց նկարագրած իրադարձությունների իրական լինելը։

Մարսի վերաբերյալ ժամանակակից գիտական հետազոտությունները չեն հայտնաբերել անցյալում մոլորակի վրա բանական քաղաքակրթության գոյության վկայություններ։ Այդ պատճառով հին քաղաքների, այլմոլորակայինների և մոլորակային աղետի մասին պատմությունները մնում են պարապսիխոլոգիական փորձերի պատմության և զանգվածային մշակույթի մաս, այլ ոչ թե Կարմիր մոլորակի անցյալի մասին հաստատված փաստ։