Թուրքիայի արտգործնախարարի հետ հանդիպմանն Ադրբեջանի նախագահը զեկուցել է Լեռնային Ղարաբաղի 200 բնակավայրերի «ազատագրման» մասին` խոստանալով շարունակել հարձակումը եւ վերականգնել երկրի ամբողջականությունը: Անկախ նրանից, թե ինչպես է զարգանում հայերի եւ թուրքերի էթնիկ կոնֆլիկտը, Ռուսաստանի համար կարեւոր է պահպանել ԼՂՀ-ն, հակառակ դեպքում ՆԱՏՕ-ն հեշտությամբ ելք կգտնի դեպի Կասպից ծոց, գրում է «Վզգլյադ»-ը:

Հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը Ռուսաստանում շատերի կողմից որպես ուրիշի պատերազմ է ընկալվում, որում պարտադիր չէ ինչ-որ մեկի կողմը բռնել: Հայաստանը Ռուսաստանի Դաշնության ռազմական դաշնակիցն է ՀԱՊԿ-ում, եւ Մոսկվան վերահաստատում է իր բոլոր պարտավորություններն այդ կապակցությամբ: Սակայն Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանի տարածքը չէ: Ուստի Ռուսաստանը չպետք է խառնվի հայկական կողմում տեղի ունեցող իրադարձություններին եւ դրանով իսկ փչացնի հարաբերությունները հարեւան եւ կարեւոր գործընկեր Ադրբեջանի հետ մի շարք հարցերով:
Ընդ որում, միջնորդի եւ խաղաղարարի առաքելությունը, որը Կրեմլը փորձում է ստանձնել, վերագրվում է կրակոցները դադարեցնելու ցանկությանը. վատ աշխարհն ամեն դեպքում ավելի լավ է, քան բարի վիճաբանությունը` մանավանդ որ պայծառ էթնիկական բաղադրիչով մսաղացում բարություն չկա եւ չի կարող լինել, իսկ այն ծավալվում է մեր սահմանների անմիջական հարեւանությամբ:

Բայց ինչպե՞ս կավարտվի այս պատերազմը, չէ որ ի վերջո այն օտար է մեզ համար, իսկ կողմերից յուրաքանչյուրն իր ճշմարտությունն ունի. ադրբեջանցիները` իրավաբանական (տարածքի պետական պատկանելիություն), իսկ հայերը` փաստացի (էթնիկական պատկերը «գետնին», որը ձեւավորվել է դեռ պատերազմից առաջ):

Ցավոք, սա խնդրի պարզեցված տեսակետն է, որը հաշվի չի առնում Ռուսաստանի օբյեկտիվ ռազմավարական շահերը: Եվ դրանք կայանում են նրանում, որ Լեռնային Ղարաբաղն ամբողջությամբ չի նվաճվել ադրբեջանական բանակի կողմից եւ պահպանվել է որպես Բաքվի կողմից չվերահսկվող կազմավորում:
Հենց դա էլ արտացոլում է Մոսկվայի պաշտոնական դիրքորոշումը, որին նա հավատարիմ է նոր պատերազմի առաջին ժամերից սկսած` անհապաղ հրադադարի հաստատում: Հենց դա է որոշում Արցախի փրկությունը, քանի որ տակտիկական նախաձեռնությունը պատկանում է ադրբեջանցիներին: Չնայած Հայաստանին հաջողվեց խուսափել վերջնական աղետից եւ Լաչինի միջանցքի կորստից, որը կապում էր այն Ղարաբաղի հետ, հայերը հիմնականում ստիպված են նահանջել, իսկ նրանց կողմից վերահսկվող չճանաչված հանրապետության տարածքն օրեցօր կրճատվում է:
Դրա` Ադրբեջանի կողմից դրա վերջնական կլանումը, ինչպես արդեն նշվեց, հակասում է Ռուսաստանի` սեփական անվտանգության ապահովման խնդիրներին:

Արցախը, ընդհանուր առմամբ, շատ գեղեցիկ եւ հաճելի տեղ է ռուս մարդու համար: Նույնիսկ` ավելի հաճելի, քան Հայաստանը, քանի որ տեղի հայերն ավելի լավ են ռուսերեն խոսում, նրանց հայացքները լիովին ռուսամետ են եւ նրանք միշտ ուրախ են օտարերկրացի հյուրերին. տեղի երիտասարդությունը զուրկ է լկտիությունից, որը հաճախ բնորոշ է նրանց հասակակիցներին Երեւանում: Սա Արցախի եւ Հայաստանի միակ տարբերությունը չէ, որն այնտեղ սիրում են շեշտել: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը կայուն ժողովրդավարություն ունի` կանոնավոր իշխանափոխությամբ, հանցավորություն չկա. չէ որ բոլորը ճանաչում են միմյանց, կապված են արյամբ եւ միավորված են ընդհանուր նպատակով: Նույն պատճառով այնտեղ կոռուպցիա գրեթե չկա, որը քայքայում է «մեծ» Հայաստանը: Որպես հետեւանք` տեղական քաղաքական գործիչների, ինչպես նաեւ նրանց օգտին քվեարկող բնակչության զգալի մասը թերահավատորեն է մոտենում Հայաստանի հետ մեկ երկրի մեջ միավորվելու գաղափարին: Դա կարող է անսպասելի թվալ, սակայն ճիշտ է. Լեռնային Ղարաբաղում երախտապարտ են Երեւանին այն ամենի համար, ինչ այն անում է իրենց համար, նրանք իրենց հայ ժողովրդի անբաժանելի մասն են համարում, սակայն կցանկանային քաղաքականապես անկախ հանրապետություն մնալ` հայկական երկրորդ պետություն, որը չունի մի շարք խնդիրներ եւ առաջինի «ծնունդի տրավմաները»:

Երբ ԼՂՀ ներկայիս նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հանրապետության վարչապետ էր, նա «Վզգլյադ»-ի թղթակցի հետ մասնավոր զրույցում նշել էր, որ Լեռնային Ղարաբաղը Ռուսաստանի ամենաանկեղծ ընկերն է, այն ընկերը, որը պարզապես փաստացի է սատարում նրան` փոխարենը ոչինչ չստանալով:

Լավ մարդը մասնագիտություն չէ. չնայած Արցախը հաճելի վայր է` դրա կողմից աջակցությունը Ռուսաստանը գրեթե ոչ մի կերպ չի զգում: Այնտեղ չկա նավթ, գազատարներ եւ առեւտրային ուղիներ: Այդ լեռներում ընդհանրապես ոչինչ չկա, ինչը ռազմավարական նշանակություն կունենար մեզ համար: Սակայն Ռուսաստանի Դաշնության համար Լեռնային Ղարաբաղը կարեւոր է պարզապես իր գոյության փաստով:

Դա հասկանալու համար բավական է պատկերացնել Ադրբեջանի պահվածքը, երբ այն կվերականգնի իր վերահսկողությունը ժամանակին կորցրած տարածքի նկատմամբ: Ամենայն հավանականությամբ, այն կանի նույնը, ինչ ժամանակին արել է Թուրքիան` ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի գլխավոր հովանավորն ու ոգեշնչողը: Այսինքն` կմաքրի այնտեղ բնակվող հայերի տարածքը, եթե նրանք ինքնուրույն չհեռանան, եւ կմիանա ՆԱՏՕ-ին:

Ռուսաստանում ընդունված է համարել, որ անջատողական կազմավորումների առկայությունն այս կամ այն պետությունում խանգարում է դրա անդամակցմանը Հյուսիսատլանտյան դաշինքին` ՆԱՏՕ-ի կանոնադրության հիման վրա: Իրականում դա այդքան էլ այդպես չէ. ՆԱՏՕ-ի կանոնադրության մեջ ոչ մի նման բան չկա, սակայն հարեւանների հետ բոլոր տարածքային վեճերը լուծելու պահանջը ներառված է ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու գործողությունների ծրագրում, որը մտցվել էր 1999 թվականին: Այս պայմանը բնական է նույն կանոնադրության հայտնի 5-րդ հոդվածի պատճառով, որի համաձայն հարձակումը մեկ երկրի տարածքի վրա հարձակում է համարվում ամբողջ դաշինքի վրա: Թեկնածուները, ովքեր չեն վերահսկում իրենց ամբողջ տարածքը, այս իմաստով պոտենցիալ վտանգավոր ակտիվ է, որը փորձում է ուրիշի հաշվին լուծել իր խնդիրները: Պաշտոնապես դա խոչընդոտ չէ, գործնականում հենց դա է, ընդ որում` շատ հուսալի:

​