Կլիմայական ճգնաժամը մութ ամպի պես հայտնվում է մոլորակի վրա՝ սրելով առանց այն էլ ծայրահեղ ջերմային ալիքները, երաշտը և անտառային հրդեհները: Գիտնականները զգուշացնում են, որ կլիմայական այս իրադարձությունները միայն ավելի լայն տարածում կունենան՝ ակտիվացնելով ջերմային գմբեթները մոլորակի տարբեր շրջաններում, գրում է PHYS.org-ը:

Նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ իրավիճակը կտրուկ փոխվել է վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում. ամբողջ աշխարհում ծայրահեղ անտառային հրդեհների հաճախականությունն ու ուժգնությունն արդեն կրկնապատկվել են, քանի որ մարդկային գործունեությունը, չնայած լավագույն ջանքերին, շարունակում է անխուսափելիորեն տաքացնել մոլորակը, գրում է Focus-ը։ Հետազոտողները նշում են, որ այժմ առաջին անգամ կարողացել են հետևել հրդեհների ամենակործանարար տեսակների գլոբալ միտումներին, որոնք ոչ միայն տնտեսական վնաս են պատճառում, այլև հանգեցնում են մարդկանց և կենդանիների մահվան ամբողջ աշխարհում:

Իրենց աշխատանքում գիտնականներն օգտագործել են արբանյակային տվյալներ և ուսումնասիրել 2003-ից 2023 թվականներին հսկայական «ճառագայթային հզորությամբ» գրեթե 3000 անտառային հրդեհներ: Արդյունքները ցույց են տվել այս ընթացքում ծայրահեղ հրդեհների 2,2 անգամ աճ։

Տվյալները ցույց են տալիս նաև, որ ամեն տարի 20 ամենասարսափելի հրդեհների ինտենսիվությունը նույնպես կրկնապատկվել է։ Ավելին, գիտնականները կարծում են, որ աճի տեմպերը կարծես թե «արագանում են»։ Ավստրալիայի Թասմանիայի համալսարանից հետազոտության առաջատար հեղինակ Կալում Կանինգհեմն ասում է, որ ինքը և իր գործընկերները ակնկալում էին որոշակի աճ տեսնել, սակայն աճի տեմպերը «տագնապեցրեց գիտնականներին»:

Հետազոտության հեղինակները պնդում են, որ մոլորակի վրա կլիմայի փոփոխության հետևանքները այլևս «ինչ-որ բան ապագայում չեն»։ Փաստորեն, այսօր մենք արդեն ականատես ենք լինում Երկրի մթնոլորտի չորացմանն ու տաքացմանը։

Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս նաեւ, որ 6 տարի տեւող ամենածայրահեղ անտառային հրդեհների շրջանը սկսվել է 2017թ. 2023 թվականը տեսավ հրդեհի ամենածայրահեղ ինտենսիվությունը ուսումնասիրված ողջ ժամանակահատվածում:

Հետազոտության հեղինակները նաև պարզել են, որ սաստիկ հրդեհների ամենամեծ աճով տարածքները, ըստ երևույթին, հավաքված են աշխարհագրորեն, հատկապես Հյուսիսային Ամերիկան, բայց նաև Եվրասիայի և Ավստրալիայի հյուսիսային մասերը:

Օրինակ, բարեխառն փշատերև անտառները, որոնք ընդգրկում են Միացյալ Նահանգների արևմտյան շրջանները, 20 տարվա ընթացքում տեսել են ծայրահեղ հրդեհների 11 անգամ աճ. Երկրի ամենահյուսիսային անտառներում՝ ընդգրկելով Ալյասկան, Կանադան և Ռուսաստանը՝ 7 անգամ։ Նման ինտենսիվ և համատարած անտառային հրդեհների պատճառը կլիմայի փոփոխության հետ կապված ավելի ու ավելի չոր պայմաններն են:

Կարևոր է հիշել, որ անտառներն իրականում մոլորակի «կանաչ թոքերն» են և կլանում են ածխածինը Երկրի մթնոլորտից, ուստի ծառերի կորուստը բառացիորեն արտազատում է հսկայական քանակությամբ CO2, ինչը նպաստում է հետագա տաքացմանը:

Ըստ Կանինգհեմի, սա մոլորակի վրա ստեղծում է այսպես կոչված «հետադարձ կապի էֆեկտ»: Արդյունքում, ավելի ու ավելի շատ տարածքներ են վտանգի տակ, ինչը լրացուցիչ ռիսկեր է ստեղծում կլիմայական համակարգի և մոլորակի ողջ կյանքի համար: