Նախընտրելի
«Մենք ստեղծում ենք ԱՄՆ-Հայաստան ռազմավարական գործընկերության հանձնաժողովը։ Դա մեզ հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու համագործակցությունը տարբեր ոլորտներում՝ տնտեսական հարցեր, անվտանգություն և պաշտպանություն, ժողովրդավարություն, արդարադատություն։ Մենք էլ ավելի ուժեղ գործընկերներ ենք դառնում»։ Այս խոսքերով ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը մեկնաբանել է մի իրադարձություն, որը վերջին ամիսներին ակտիվորեն քննարկվում է մամուլում և սոցիալական ցանցերում։ Այս մասին սոցցանցերում գրել է ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։
«Վաշինգտոնը և Երևանը ստորագրեցին Ռազմավարական գործընկերության փաստաթուղթ։
16 տարի առաջ ԱՄՆ-ը նման փաստաթուղթ ստորագրեց Վրաստանի հետ։ Սակայն անցած նոյեմբերին Պետդեպարտամենտը իր խոսնակ Մեթյու Միլլերի միջոցով հայտարարեց այս համաձայնագրի կասեցման մասին։ Ստացվում է, որ Վաշինգտոնը որոշել է Անդրկովկասում «կորցրած աշխարհաքաղաքական եկամուտը» փոխհատուցել հարևան Հայաստանի հաշվի՞ն։ Որքանո՞վ են նոր համաձայնագրերը փոխում տարածաշրջանային անվտանգության նախագիծը։
Արարատ Միրզոյանի խոսքով՝ փաստաթղթի ստորագրումը երկկողմ համագործակցությունը դարձնում է «ավելի հավակնոտ»։ Բայց եթե ուշադիր ուսումնասիրեք փաստաթղթի տեքստը, ապա դրանում չկա որևէ բան, որն իսկապես կարող է գնահատվել որպես հեղափոխական բեկում հայ-ամերիկյան հարաբերություններում։ Վաշինգտոնը 1991 թվականից անընդհատ խոսում է Հայաստանում ժողովրդավարության ամրապնդման մասին։ Ինչ վերաբերում է պաշտպանական համագործակցության խորացմանը, ապա այս բանաձևը չի ենթադրում (գոնե առայժմ) անվտանգության ոլորտում որևէ մանրամասն և հստակ սահմանված երաշխիքներ։
Մի շարք մեկնաբաններ նշել են, որ ԱՄՆ կողմից փաստաթուղթը ստորագրվել է հեռացող վարչակազմի կողմից։ Նրանք ասում են, որ Դոնալդ Թրամփի թիմը դա կիրականացնի։ Եվ փաստ չէ, որ ամեն ինչ կընթանա այնպես, ինչպես ի սկզբանե նախատեսված էր: Այնուամենայնիվ, ամերիկյան վարչակազմերը, չնայած իրենց ողջ հռետորական կոշտությանը, որպես կանոն, ձգտում են պահպանել շարունակականությունը արտաքին քաղաքականության առանցքային ոլորտներում։ Ավելին, Հայաստանը Վաշինգտոնի թիվ մեկ գերակայությունը չէ։
Այն բանից հետո, երբ Երևանը կորցրեց վերահսկողությունը Ղարաբաղի նկատմամբ, և Նիկոլ Փաշինյանի թիմը եզրակացրեց, որ անհրաժեշտ է դիվերսիֆիկացնել արտաքին և պաշտպանական քաղաքականությունը, Հայաստանի իշխանությունները հնարավորինս փորձում են անվտանգության աղբյուրներ գտնել։ Հնդկաստանում, Իրանում, Ֆրանսիայում, ընդհանուր առմամբ ԵՄ-ում, Միացյալ Նահանգներում և, չնայած բոլոր բացասական միտումներին, Ռուսաստանում։ Ուշադրություն դարձնենք Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Աքբար Ահմադիանի վերջերս Երևան կատարած այցին։ Վաշինգտոնից ստացվող լուրերի հետ գրեթե միաժամանակ Արարատ Միրզոյանին Մոսկվա այցելելու հրավեր է տրվել ՌԴ ԱԳՆ ղեկավար Սերգեյ Լավրովի կողմից։ «Հուսով եմ, որ այցը շուտով կկայանա»,- ամփոփել է ռուս նախարարը։
Այս տեսակի որոնումները, իհարկե, լավ կյանքի արդյունքում չէ, որ իրականացվում են։ Երևանը մտահոգված է Իլհամ Ալիևի հռետորաբանությամբ, Անկարայից նրա աջակցությամբ և Ուկրաինայի վրա Մոսկվայի ուշադրության կենտրոնացմամբ։ Բայց Հայաստանի շարժումը դեպի Արևմուտք, կանխատեսելիորեն, չի ողջունվում Ռուսաստանի և Իրանի կողմից, իսկ ինքը՝ Արևմուտքը, և առաջին հերթին՝ Միացյալ Նահանգները, հայկական «արևմտականացումը» դիտարկում են բավականին գործիքային։ Եկեք թուլացնենք Մոսկվայի և Թեհրանի ազդեցությունը, հետո կտեսնենք»,- գրել է Սերգեյ Մարկեդոնովը։
