Ադրբեջանը սրում է Կրեմլի հետ իր հազվագյուտ դիմակայությունը, քանի որ ադրբեջանական ուղեւորատար ինքնաթիռի խոցման հետեւանքները շարունակվում են՝ ընդգծելով Ռուսաստանի ազդեցության նվազումը նախկին Խորհրդային Միությունում, գրել է The Guardian-ը։

Դեկտեմբերի 25-ին Ղազախստանի Աքթաու քաղաքի մերձակայքում «Ադրբեջանական ավիաուղիներ»-ի ինքնաթիռը Ռուսաստանի հարավից Կասպից ծովով անցնելուց հետո խփվել է, զոհվել է 38 մարդ:

Միջադեպից հետո Ադրբեջանի ավտորիտար նախագահ Իլհամ Ալիեւը մեղադրել է Ռուսաստանին իր ՀՕՊ-ով ինքնաթիռը պատահաբար խոցելու մեջ եւ քննադատել Մոսկվային հարցը մի քանի օր «լռեցնելու» համար, ինչը, ըստ նրա, «զարմանք, ափսոսանք եւ արդարացի վրդովմունք» է առաջացրել Բաքվում։ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ներողություն է խնդրել «ողբերգական միջադեպի» համար, բայց չի ընդունել, որ Ռուսաստանը պատասխանատու է:

APA-ն ավելացրել է, որ եթե Մոսկվան բացահայտ չընդունի մեղքը եւ չվերցնի պատասխանատվությունը, ապա Բաքուն հետագա քայլեր կձեռնարկի։

Հոդվածը, որը, դիտորդների կարծիքով, կարող էր հրապարակվել միայն խիստ վերահսկվող Ադրբեջանի տեղական իշխանությունների հավանությամբ, ստացվել է Ղազախստանի պաշտոնյաների հաշվետվությունից մեկ օր անց, որ օդանավը արտաքին վնաս է կրել եւ ծածկվել անցքերով ֆյուզելյաժում:

Հաշվետվությունը զգուշորեն է ձեւակերպված եւ չի ասվում, թե ինչն է վնասի պատճառը, այդ թվում՝ վնասվել են ինքնաթիռի ստաբիլիզատորները, հիդրոտեխնիկան եւ հավասարակշռման համակարգերը:

Արեւմտյան փորձագետներն ավելի վաղ հայտնել էին, որ ինքնաթիռը, ամենայն հավանականությամբ, գնդակոծվել է Ռուսաստանից:

Մեկնաբանելով ղազախական հաշվետվությունը՝ Կրեմլը նշել է, որ դեռ վաղ է եզրակացություններ անել։

Մոսկվայի շարունակվող լռությունը հիասթափեցրել է Ադրբեջանի պաշտոնյաներին: «Մենք ակնկալում էինք, որ Ռուսաստանը հրապարակավ կընդունի ինքնաթիռի խոցման պատասխանատվությունը եւ փոխհատուցում կվճարի զոհերին»,- ասել է Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականության աղբյուրը, որը խնդրել է անանուն մնալ՝ ազատ խոսելու հնարավորություն ունենալու համար:

«Փոխարենը, Ռուսաստանը պարզապես անտեսում է աղետը՝ հուսալով, որ այն կանցնի: Դա արհամարհական է, նրանք մեզ վերեւից են նայում»,- ավելացրել է աղբյուրը:

Հինգշաբթի լարվածությունն ավելի է սրվել, երբ Ադրբեջանը Մոսկվային հրամայել է փակել Բաքվի «Ռուսաստանի տուն» մշակութային կենտրոնը: Այն ղեկավարում է «Ռոսսոտրուդնիչեստվոն»՝ ռուսական դաշնային գործակալություն, որը համարվում է ռուսական փափուկ ուժի միջոց եւ հաճախ կասկածվում է որպես լրտեսության եւ գաղտնի գործողությունների ճակատ օգտագործելու մեջ:

Միաժամանակ, ադրբեջանական պետական ​​լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Բաքուն ոչ ռազմական օգնության հազվագյուտ խմբաքանակ է ուղարկել Ուկրաինային աջակցելու համար:

Մոսկվայի վեճը Բաքվի հետ տեղի է ունենում այն ​​ժամանակ, երբ Ռուսաստանը սկսում է կորցնել վերահսկողությունն իր նախկին «հետնաբակի» հանդեպ: Պուտինի ներխուժումն Ուկրաինա մեծացրել է որոշ երկրներում ռուսական ագրեսիայի հանդեպ մտավախությունները եւ ստիպել է նույնիսկ նրա դաշնակիցներին վերանայել Մոսկվայի՝ որպես կայուն գործընկերոջ, դերը:

Ուկրաինայում պատերազմով թուլացած՝ Ռուսաստանն ավելի ու ավելի է դիտվում որպես անհուսալի դաշնակից եւ անվտանգության երաշխավոր:

Ադրբեջանի վաղեմի մրցակից Հայաստանը հրապարակավ խզել է կապերը Կրեմլի հետ այն բանից հետո, երբ ռուսական խաղաղապահ ուժերը չկարողացան կանգնեցնել Ադրբեջանին զորքեր ուղարկել 2023թ.՝ Լեռնային Ղարաբաղի վերահսկողությունը վերցնելու համար, որը փոքր էթնիկ հայկական անկլավ էր Ադրբեջանի ներսում:

Հայաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որը դուրս եկավ Ռուսաստանի գլխավորած ռազմական դաշինքից՝ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից (ՀԱՊԿ)՝ աջակցության համար դիմելով Արեւմուտքին եւ Իրանին։ Անցած շաբաթ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նույնիսկ հայտարարել է ԵՄ-ին անդամակցելու մտադրության մասին։

Հարեւան Վրաստանում՝ Կովկասի երրորդ երկրում, տասնյակ հազարավոր մարդիկ ամիսներ շարունակ փողոց են դուրս գալիս՝ Մոսկվային ենթադրաբար իշխանությունների մոտ լինելու պատճառով:

Երկար ժամանակ Ադրբեջանը թվում էր, թե հակասում էր այս միտմանը, երբ Ալիեւն ու Պուտինը մտերմացան՝ միավորվելով իրենց ավտորիտար եւ ոչ լիբերալ աշխարհայացքով: Սակայն Մոսկվայի արձագանքը ինքնաթիռի կործանմանը «լրորենջ լարել է հարաբերությունները», ասել է աղբյուրը Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական կառույցում։

Միեւնույն ժամանակ, Ադրբեջանի հաստատակամ հռետորաբանությունն ազդարարում է, որ 2023թ. Հայաստանի նկատմամբ հաղթանակով պայմանավորված՝ Բաքուն ավելի ու ավելի է պատրաստ մարտահրավեր նետել Մոսկվային՝ երբեմնի գերիշխող տարածաշրջանային տերությանը:

Ադրբեջանի վստահությունը սնուցվում է նաեւ նրա տնտեսական շահով, Արեւմուտքը հեռացել է ռուսական էներգետիկայից, քանի որ ԵՄ-ը դիմել է Ադրբեջանին՝ օգնելու նվազեցնել նրա կախվածությունը Մոսկվայի հանածո վառելիքից:

Այդուհանդերձ, Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը մնում են տնտեսապես եւ քաղաքականապես սերտորեն փոխկապակցված, եւ դիտորդները զգուշանում են վերջնական ​​խզում չհայտարարելու մասին:

Ադրբեջանը վերջին տարիներին ամրապնդել է տնտեսական կապերը Ռուսաստանի հետ, եւ Մոսկվան ավելի ու ավելի է ապավինում Ադրբեջանին որպես կարեւոր տարանցիկ հանգույցի: Գտնվելով Կասպից ծովում՝ Ադրբեջանը ծառայում է որպես Մոսկվայի համար կենսական տարանցիկ հանգույց՝ հեշտացնելով ապրանքների տեղափոխումն Իրան եւ Պարսից ծոցի նավահանգիստներ, քանի որ Ռուսաստանը նոր շուկաներ եւ ուղիներ է փնտրում արեւմտյան պատժամիջոցների դեմ:

Ընդգծելով ընդհանուր շահերը՝ ոմանք Մոսկվայում կարծում են, որ Ռուսաստանի անկեղծ ներողությունը կարող է թուլացնել լարվածությունը:

«Ադրբեջանն այնքան էլ գոհ չէ ինքնաթիռի կործանման վերաբերյալ ռուսական իշխանությունների արձագանքից։ Բանն այն է, որ միանգամայն պարզ է, որ ինքնաթիռը խոցվել է ռուսական հակաօդային պաշտպանության կողմից, իհարկե, սխալմամբ, բայց, այնուամենայնիվ, խոցվել է»,- ասում է Կրեմլին մոտ կանգնած ռուս քաղաքական վերլուծաբան Սերգեյ Մարկովը։ «Եթե Ռուսաստանը ներողություն խնդրի, Ադրբեջանը հաճույքով վերջ կդնի այս հարցին»,- ավելացրել է նա։

Մյուսներն այդքան վստահ չեն։ «Ակնհայտ է, որ Բաքուն կշարունակի պատրվակ փնտրել Ռուսաստանի հետ լարվածությունը սրելու համար»,- գրել է ռուս ռազմական վերլուծաբան Միխայիլ Զվինչուկը, որը կապված է պաշտպանության նախարարության հետ։ «Azal-ի ինքնաթիռի կործանումը ընդամենը պատրվակ էր մինչ այդ թաքնված նեղացածությունների ուժեղացման համար»։