Կորնելի համալսարանի աստղագետներն արտերկրյա կյանք որոնելու նոր եղանակ են առաջարկել՝ ոչ միայն մոլորակների մակերեսների, այլև դրանց ամպերում: Նրանք ստեղծել են Երկրի մթնոլորտում ապրող միկրոօրգանիզմների աշխարհում առաջին «սպեկտրալ քարտեզը», և այդ տվյալները այժմ կօգնեն այլ աշխարհներում նմանատիպ կյանքի ձևերի որոնմանը: Աշխատանքը հրապարակվել է The Astrophysical Journal Letters (AJL) հանդեսում:

Հետազոտությունը ղեկավարել է աստղաֆիզիկոս և կենսաբան, Կոռնելի համալսարանի գիտությունների դոկտոր Լիգիա Կոելյոն: Գիտնականները վերլուծել են ստրատոսֆերայում 21-29 կմ բարձրությունների վրա ապրող մթնոլորտային մանրէների յոթ տեսակ և կազմել են դրանց անդրադարձման սպեկտրները՝ յուրօրինակ «գունային բանալի», որը կարող է օգտագործվել կյանքի հետքերը նույնականացնելու համար:

«Երկրի մթնոլորտը պարունակում է պայծառ կենսապիգմենտներ արտադրող միկրոօրգանիզմների մի ամբողջ համայնք: Կենսաբանները վաղուց գիտեին դրանց մասին, իսկ այժմ աստղագետները կկարողանան այդ տվյալներն օգտագործել»,- պարզաբանել է Կոելյոն։

Այդ մանրէները հազվադեպ են հանդիպում Երկրի վրա, բայց դրանց գունային ստորագրությունները կարող են դառնալ կենսապիտակի նոր տեսակ, նախանշաններ, որոնք կարող են օգտագործվել այլ մոլորակների վրա կյանքի առկայությունը պարզելու համար։

«Մենք համարում էինք, որ էկզոմոլորակների վրա խիտ ամպերը կյանք են թաքցնում,- նշել է Կառլ Սագանի ինստիտուտի տնօրեն և հետազոտության համահեղինակ պրոֆեսոր Լիզա Կալտենեգերը։ -Սակայն հիմա պարզվում է, որ ամպերը կարող են օգնել մեզ այն հայտնաբերելուն»։

Կենսագունանյութերը, որոնք միկրոօրգանիզմները պաշտպանում են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումից, երաշտից և ծայրահեղ ջերմաստիճաններից, օժտված են եզակի օպտիկական հատկություններով։ Բավարար կոնցենտրացիաների դեպքում դրանք զգալիորեն փոխում են մոլորակի անդրադարձիչ սպեկտրները. երևույթ, որը հնարավոր է հայտնաբերել հզոր աստղադիտակներով։

Գիտնականների հաշվարկներով՝ եթե խիտ ամպերով մոլորակը բնակեցված է նման միկրոօրգանիզմներով, դրա «գույնը» զգալիորեն կտարբերվի անկենդան մոլորակից։ Դա Երկրից դուրս կյանքի որոնման մեջ ամպերը նոր սահման է դարձնում։

Ապագայում սպեկտրալ տվյալները կօգնեն նախագծել խոշոր աստղադիտարաններ, մասնավորապես ՆԱՍԱ-ի Habitable Worlds Observatory-ն և Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի Extremely Large Telescope աստղադիտարանները, որոնք կսկսեն գործել 2030-ական թվականներին։

«Կենսագունանյութերը կենդանի օրգանիզմների համընդհանուր հատկություն են։ Մենք դրանք օգտագործում ենք ճառագայթումից և ռեսուրսների սակավությունից պաշտպանվելու համար, նույնն էլ անում են մանրէները, բույսերը և նույնիսկ կենդանիները։ Հիմա մենք գիտենք, թե ինչպես փնտրել այդ նշանները՝ նույնիսկ հեռավոր աշխարհների ամպերում»,- եզրափակել է Կոելյոն։