Մարդիկ անուններ են տալիս միմյանց և իրենց ընտանի կենդանիներին, սակայն հնարավոր է, որ կոնկրետ առանձնյակներին անհատական «անուններով» դիմելու ունակությունը բացառապես մարդկային չէ։ Գիտնականները նման հատկանիշներ հայտնաբերել են կենդանիների մի քանի տեսակների մոտ, թեև այն հարցը, թե արդյոք այս ազդանշանները կարելի է իսկապես անուններ անվանել, շարունակում է մնալ վիճահարույց։
2026 թվականի հուլիսին հետազոտողները Trends in Cognitive Sciences ամսագրում հրապարակել են աշխատանք, որում առաջարկել են իրական անվան սահմանման երեք չափանիշ։ Ազդանշանը պետք է վերաբերի կոնկրետ առանձնյակին, ներկայացնի նրան այն օգտագործողի գիտակցության մեջ և ունենա ընդհանուր նշանակություն առնվազն երկու կենդանու համար։
Ամենահամոզիչ ապացույցները ստացվել են դելֆինների դեպքում։ Դեռևս 1960-ականներին հետազոտողները պարզել էին, որ շշաքիթ դելֆինների (Tursiops) ձագերը ստեղծում են եզակի սուլոցային ազդանշաններ՝ այսպես կոչված սիգնատուրային սուլոցներ։ Ավելի ուշ փորձերը ցույց տվեցին, որ դելֆինները կրկնօրինակում են այլ առանձնյակների ազդանշանները՝ կապ հաստատելու համար, ինչպես նաև ճանաչում են կոնկրետ դելֆինին սուլոցի բնորոշ հաճախականությամբ և ձևով՝ անկախ այն բանից, թե ով է այն արձակում։
Նմանատիպ հատկանիշներ հայտնաբերվել են նաև աֆրիկյան փղերի մոտ։ Հետազոտողները կարծում են, որ նրանք կարող են միմյանց դիմել անհատական ցածր հաճախականության ձայների միջոցով։ Երբ փղերին միացնում էին իրենց սեփական «անվան» ձայնագրությունը, նրանք ավելի արագ էին մոտենում ձայնի աղբյուրին և ավելի հաճախ արձագանքում։ Սակայն հետազոտությունը առայժմ գոյություն ունի նախնական հրապարակման տեսքով և չի անցել գիտական գրախոսություն։
Գիտնականները նաև ուսումնասիրում են թութակներին և մարմոզետ կապիկներին։ Սակայն այստեղ ապացույցներն ավելի քիչ միանշանակ են․ օրինակ՝ որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ կապիկները կարող են ոչ թե անվանել իրենց ցեղակիցներին, այլ պարզապես կրկնօրինակել նրանց ձայնային արտահայտությունները։
Առայժմ այս պահանջներին ամենից լավ համապատասխանում են դելֆինները։ Սակայն գիտնականները ենթադրում են, որ «անուններ» օգտագործելու ունակությունը կարող է շատ ավելի տարածված լինել։ Հատկապես հավանական է դրա ի հայտ գալը չափազանց սոցիալական կենդանիների մոտ, որոնք կարողանում են սովորել նոր հնչյուններ։



























