Իսրայելի վրա ՀԱՄԱՍ-ի հանկարծակի հարձակումն ինքնին ողբերգական է. Իսրայելում զոհերի թիվը բնակչության համեմատ մի քանի անգամ ավելի է, քան ԱՄՆ-ում սեպտեմբերի 11-ից հետո: Իրավիճակը կարող է շատ ավելի վատթարանալ, եթե «Հըզբոլլահը» մտնի պայքարի մեջ մի քանի ճակատներով և ընդլայնելով հակամարտությունը, գրում է Bloomberg-ը։
«Սակայն Լևանտում պատերազմը նաև ավելի լայն և սրվող համաշխարհային անվտանգության ճգնաժամի մի մասն է:
Դիտարկենք եվրասիական համայնապատկերը։ Եվրոպան ապրում է իր ամենավատ անկայունությունը վերջին տասնամյակների ընթացքում՝ կապված Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի բարբարոսական պատերազմի հետ Ուկրաինայում: Պատերազմի վտանգը մեծանում է նաև Բալկաններում, որտեղ սերբական զորքերի տեղաշարժերը վերջերս ստիպեցին Հյուսիսատլանտյան դաշինքին կենտրոնացնել ուժերը Կոսովոյում: Կովկասում Ադրբեջանն օգտվեց ռուսական շեղումներից՝ վերահսկողության տակ վերցնելով Լեռնային Ղարաբաղը, ինչը հանգեցրեց մոտ 100,000 խաղաղ բնակիչների փախուստի: Անկայունության այս աղեղում` Արևելյան Եվրոպայից մինչև Հարավարևմտյան Ասիա, նվաճումն ու էթնիկ զտումները «ծաղկում են»:
Խաղաղ օվկիանոսի արեւմտյան մասն ավելի քիչ դաժան է, բայց ոչ պակաս վտանգավոր: Թայվանի նեղուցը մշտական թեժ կետ է: Լարվածությունն աճում է Հարավչինական ծովում, քանի որ Ֆիլիպինները, հոգնած Պեկինի կողմից տարիների ահաբեկումներից, էլ ավելի են խանդավառվում իրենց իրավունքների պաշտպանության հարցում: Կորեական թերակղզում Փհենյանը անշեղորեն կատարելագործում է իր միջուկային զենքի և հրթիռային ծրագրերը և բորբոքում Պուտինի պատերազմը՝ տրամադրելով հրետանային զինամթերք և այլ ռեսուրսներ:
Հետո Մերձավոր Արևելք. Ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ ԱՄՆ ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջեյք Սալիվանն ասել էր, որ տարածաշրջանն «այսօր ավելի հանգիստ է, քան երկու տասնամյակների ընթացքում»: Հնարավոր է՝ նա ցանկանա վերանայել այս մեկնաբանությունը:
Իրանը շարունակում է առաջ շարժվել միջուկային ներուժ ստեղծելու հարցում՝ որպես Մերձավոր Արևելքում հեգեմոնիա ձեռք բերելու իր ձգտումների մի մաս: Նա աջակցում է հսկայական պրոքսի-ցանցի, ներառյալ Համասը և Հըզբոլլահը, որոնք այժմ ցուցադրում են տարածաշրջանը քաոսի մեջ գցելու իրենց կարողությունը: Ընդամենը անցած շաբաթ ԱՄՆ-ն խոցեց թուրքական անօդաչու թռչող սարքը Սիրիայի տարածքում՝ ցույց տալով, թե որքան լարված է իրավիճակը այդ երկրում։ Քանի որ Մերձավոր Արևելքը կրկին բռնկվում է, Եվրասիայի բոլոր երեք կենսական շրջանները խառնաշփոթի մեջ են:
Միաժամանակ Աֆրիկայում հեղաշրջումները վարակիչ են դարձել Սահելում: Սուդանը մխրճվել է քաղաքացիական պատերազմի մեջ: Ջիհադիստների բռնությունները տարածվում են ամբողջ մայրցամաքում: Լատինական Ամերիկայում ժողովրդավարությունը քայքայվում է, իսկ հանցավոր խմբավորումները ահաբեկում են անօգնական բնակչությանը: Կլիմայի փոփոխության և փախստականների հոսքի ապակայունացնող հետևանքները ազդում են բազմաթիվ մայրցամաքների երկրների վրա:
Դժվար է գտնել մի մեծ տարածաշրջան, որն անձեռնմխելի է ներկայիս ցնցումներից, որոնք բացահայտում են ժամանակակից աշխարհի չորս իրողությունները:
Նախ, ավարտվել է սառը պատերազմից հետո Pax Americana-ի ժամանակաշրջանը։ 1991-ին հաջորդող սերնդում աշխարհն ապրել է աշխարհաքաղաքական և գաղափարական մրցակցության պատմականորեն ցածր մակարդակ, հիմնականում այն պատճառով, որ Վաշինգտոնը և նրա դաշնակիցներն ունեին նման վճռական առավելություններ:
Սա փոխվում է, քանի որ ռեվիզիոնիստ դերակատարները, հատկապես Չինաստանը, Ռուսաստանը և Իրանը, փորձում են հետ մղել ամերիկյան իշխանությունը և ստեղծել իրենց ազդեցության գոտիները: Ինքնավար մեծ տերությունների աճն իր հերթին մեծացնում է ճնշումը համաշխարհային ժողովրդավարության վրա: Մենք, ինչպես միշտ, վերադարձել ենք համաշխարհային քաղաքականություն, իսկ համաշխարհային քաղաքականությունը սովորաբար տգեղ և դաժան գործ է:
Երկրորդ, ռևիզիոնիստ դերակատարների միջև կապերն ավելի ամուր են, քան երբևէ տասնամյակների ընթացքում: Հավանաբար սխալ է ենթադրել, որ Ռուսաստանը, որը լավ հարաբերություններ ունի Իսրայելի հետ, իր մասնակցությունն է ունեցել այս շաբաթավերջի իրադարձություններին։ Այնուամենայնիվ, ճիշտն այն է, որ ուկրաինական պատերազմը խթանել է ավելի խորը, փոխադարձաբար ամրապնդվող պաշտպանական գործընկերությունը Ռուսաստանի և Իրանի, Հյուսիսային Կորեայի և Չինաստանի ավտոկրատ եղբայրների միջև: Այս հավակնորդների միջև համերաշխությունն ուժեղացնում է նրանց կողմից հավաքականորեն ներկայացված սպառնալիքները:
Երրորդ, տարբեր տեսակի ճգնաժամեր՝ աշխարհաքաղաքական և անդրազգային, ավանդական և ոչ ավանդական, ավելի ու ավելի են միաձուլվում իրար: Այժմ մոդայիկ է ասել, որ գոյություն ունի մեծ ուժերի մրցակցություն, և որ ահաբեկչությունը և սառը պատերազմից հետո մնացած այլ խնդիրները վերացել են: Սակայն, ինչպես տեսնում ենք հիմա, ահաբեկչական խմբավորումները շարունակում են մնալ մահացու, մասամբ այն պատճառով, որ Իրանի նման աշխարհաքաղաքական խաղացողները դրանք օգտագործում են որպես իրենց թշնամիների վրա ճնշում գործադրելու գործիքներ:
Միևնույն ժամանակ, ռազմական ագրեսիան Ուկրաինայում կամ ներքին անկարգությունները Հարավային Ամերիկայից մինչև Հյուսիսային Աֆրիկա տարածաշրջաններում խթանում են միգրացիոն հոսքերը, որոնք ցնցում են աշխարհի երկրները:
Չորրորդ, մենք իրական ժամանակում տեղեկատվություն ենք ստանում առաջընթացի փխրունության մասին: Իսրայելցի քաղաքացիական անձանց նկատմամբ վատ վերաբերմունքը, առևանգումը և մահապատժի ենթարկելը ցույց է տալիս, թե որքան արագ են փլուզվում հիմնական բարոյական չափանիշները, երբ վտանգվում են խաղաղությունն ու անվտանգությունը: Ուկրաինայում ամեն օր փորձության է ենթարկվում աշխարհակարգի հիմնարար հենասյունը՝ ուժով սահմանները փոխելու անթույլատրելիությունը։
Բարեբախտաբար, բոլոր նորությունները վատը չեն. միջազգային համակարգի համար սպառնալիքների աճը հանգեցնում է նրա պաշտպանների միջև համագործակցության ձևերի աճին: Հնդկա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում հակաչինական կոալիցիաները բազմապատկվում են: ՆԱՏՕ-ն ընդլայնվում և ամրապնդվում է՝ ի պատասխան Ուկրաինայի պատերազմի: Իրանի թշնամիները մոտենում են: ՀԱՄԱՍ-ը, հնարավոր է, նպատակ ուներ այս հարձակումով խաթարելու Իսրայելի և Սաուդյան Արաբիայի հարաբերությունների կարգավորումը:
Միջազգային կարգն ավելի շատ սթրեսի մեջ է, ավելի շատ վայրերում, քան երբևէ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաոսային հետևանքներից ի վեր: Դրա փլուզումը կանխելու աշխատանքները բազմակողմ են լինելու, և այն դեռ նոր է սկսվում»։





























