Իրաքի Քուրդիստանում հնագետները հայտնաբերել են 3000-ամյա խեցեղենի արհեստանոց, որը պահպանվել է բացառիկ վիճակում։ Հայտնագործությունը հնարավորություն է տվել պատկերացում կազմել հին Մերձավոր Արևելքի արհեստագործական արտադրության, քաղաքային կյանքի և հասարակական կազմակերպման մասին։

Դինկա բնակավայրում հայտնաբերվել է երկաթի դարի արհեստանոց։ Տյուբինգենի համալսարանի (Գերմանիա) հետազոտողների կարծիքով, արհեստանոցը թվագրվում է մոտավորապես մ.թ.ա. 1200-800 թվականներին։ Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Հնագիտական ​​գիտության հանդես»-ում։

Հնագետները հայտնաբերել են երկու վառարան, խեցեղենի բեկորներ, վառելիքի մնացորդներ և շերտավորված նստվածքներ։ Հայտնագործությունները բացահայտել են ամբողջ արտադրական շղթան՝ հում կավի մշակումից մինչև պատրաստի անոթներ, հաղորդում է Naked Science-ը։ Գիտնականները նշում են, որ սա հին Մերձավոր Արևելքի խեցեղենի արտադրության ամենաընդգրկուն ուսումնասիրություններից մեկն է։

Առաջատար հետազոտող Սիլվիա Ամիկոնեն բացատրել է, որ արհեստանոցի գերազանց վիճակը թույլ է տվել գիտնականներին վերականգնել ամբողջ արտադրական գործընթացը։ Խումբն ուսումնասիրել է հում կավը, պատրաստի անոթները, վառարանի ծածկույթները և վառելիքի հետքերը։ Հետազոտողները եզրակացրել են, որ արհեստանոցը գործել է կառուցվածքային և մոդուլային արտադրական համակարգով։ Այն մատակարարել է ոչ միայն բնակավայրը, այլև ամբողջ տարածաշրջանը։

Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ կավագործները օգտագործել են ցածր ջերմաստիճանի թրծման մեթոդներ։ Կերամիկա արտադրելու խիստ կանոնները ցույց են տալիս, որ արհեստավորներն ունեցել են տեխնիկական փորձ։ Խումբը կարծում է, որ այս կանոնները փոխանցվել են սերնդեսերունդ, և արհեստավորները մանրակրկիտ կերպով վերահսկել են գործընթացը՝ կճուճների որակը ապահովելու համար։

Հայտնագործությունը կասկածի տակ է դրել հնագետների այն պատկերացումները, որ երկաթի դարի արհեստանոցները ոչ ֆորմալ կամ թույլ կառուցվածքային էին։ Հայտնագործությունը ցույց է տվել, որ նույնիսկ այդ ժամանակ արհեստանոցներում աշխատանքը լավ կազմակերպված էր, գործընթացները փոխկապակցված էին, և արհեստավորները հետևում էին արհեստների ընդհանուր ավանդույթներին։ Այս ամենը խթանել է առևտուրը և կապերը տարածաշրջանների միջև։