Կենդանիները կարող էին Երկրի վրա առաջանալ 700–800 միլիոն տարի առաջ՝ կենդանիների ամենահին հայտնի բրածոների հայտնվելուց շատ առաջ։ Այս եզրակացությանն է եկել հետազոտողների միջազգային խումբը, որը ուսումնասիրել է հին ծովային նստվածքներից ստացված մանրադիտակային բրածոները և կիրառել մոլեկուլային ժամացույցի մեթոդները։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում։

Կենդանիների ամենահին համընդհանուր ճանաչված բրածոները վերաբերում են էդիակարյան ժամանակաշրջանին, որը սկսվել է մոտ 635 միլիոն տարի առաջ։ Այն ժամանակվա ծովերում բնակվում էին անսովոր փափկամարմին օրգանիզմներ, որոնց թվում էին դիկկինսոնիաները, տրիբրախիդիաները և ցիկլոմեդուզաները։ Սակայն ավելի հին բրածոների բացակայությունը դեռ չի նշանակում, որ այդ ժամանակ կենդանիներ գոյություն չունեին. նրանց փափուկ մարմինները կարող էին քայքայվել՝ հետքեր չթողնելով։

Կենդանիների վաղ ի հայտ գալու լրացուցիչ վկայություններ հետազոտողները հայտնաբերել են հին ապարների քիմիական կազմի մեջ։ Դրանցից որոշներում պահպանվել են մոլեկուլային մարկերներ, որոնք կապված են սպունգների՝ հայտնի ժամանակակից կենդանիներից պարզագույնների, հետ։ Այս մնացորդները ցույց են տալիս, որ սպունգներ գոյություն են ունեցել առնվազն 75 միլիոն տարի մինչև կենդանիների ամենահին հայտնի բրածոների հայտնվելը։

Այնուամենայնիվ, հին գտածոների մեկնաբանությունը շարունակում է մնալ վեճերի առարկա։ Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ կենդանիները հայտնվել են ոչ շուտ, քան 590 միլիոն տարի առաջ։ Այս վարկածի օգտին բերում են Չինաստանի Վենյան բիոտան՝ բացառիկ լավ պահպանված մանրադիտակային բրածոների գտնվելու վայրը, որոնց մեջ կենդանիների անվիճելի հետքեր չեն հայտնաբերվել։

Օքսֆորդի համալսարանի և Լոնդոնի Բնական պատմության թանգարանի հնէակենսաբան Ռոս Անդերսոնը գործընկերների հետ ուսումնասիրել է բրածոների մեկ այլ համալիր՝ Մոնղոլիայի Հեսինի բիոտան։ Այն ձևավորվել է Վենյանի բիոտայից մոտ 40 միլիոն տարի ուշ, երբ կենդանիներն արդեն անկասկած գոյություն ունեին, սակայն այստեղ էլ հետազոտողները չեն գտել այնպիսի մանրադիտակային բրածոներ, որոնք հնարավոր լիներ վստահորեն վերագրել կենդանիներին։ Որոշ նմուշներ պարունակում են ներքին կառուցվածքներ, որոնք հիշեցնում են սաղմերի բջիջներ, բայց դա բավարար չէ դրանց բնույթը միանշանակ որոշելու համար։

Աշխատանքի հեղինակների կարծիքով, նման արդյունքը կասկածի տակ է դնում Վենյանում կենդանիների բրածոների բացակայությունը որպես ապացույց օգտագործելը, թե այդ ժամանակ կենդանիները դեռ գոյություն չունեին։ Նույնիսկ բրածոների պահպանման բարենպաստ պայմաններում օրգանիզմների որոշ խմբեր կարող են չհայտնվել երկրաբանական տարեգրությունում։

Հետազոտողները նաև ուսումնասիրել են ավելի հին նստվածքների երեք համալիր՝ 730-ից 850 միլիոն տարվա հնությամբ՝ Արիզոնայում, Ավստրալիայում և Շպիցբերգենում։ Չնայած մանրադիտակային մնացորդների պահպանման համար հարմար պայմաններին՝ այնտեղ կենդանիների անվիճելի հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Սակայն այս արդյունքն ինքնին թույլ չի տալիս որոշել, թե կոնկրետ երբ են առաջացել առաջին կենդանիները։

Նրանց հնարավոր հայտնվելու ժամանակը գնահատելու համար գիտնականները կիրառել են մոլեկուլային ժամացույցի մեթոդը։ Այն թույլ է տալիս մոտավորապես որոշել, թե երբ են էվոլյուցիոն գծերը բաժանվել ընդհանուր նախնուց՝ վերլուծելով ժամանակակից օրգանիզմների գենետիկական տարբերությունները և հաշվարկները համադրելով բրածոների տարեգրության տվյալների հետ։

Հաշվարկները ցույց են տվել, որ կենդանիները կարող էին առաջանալ 700–800 միլիոն տարի առաջ՝ կրիոգենիայում կամ նույնիսկ ավելի վաղ՝ տոնիական ժամանակաշրջանում։ Սա նշանակում է, որ կենդանիների էվոլյուցիայի հիմնական փուլերը կարող էին սկսվել հայտնի բրածոների հայտնվելուց շատ առաջ, այդ թվում նաև գլոբալ սառցապատումների ժամանակ, երբ Երկիրը երբեմն անվանում են «ձյան գունդ»։

Հեղինակները ընդգծում են, որ կենդանիների ծագման ճշգրիտ ժամանակագրությունը դեռևս մնում է անորոշ։ Այն ճշտելու համար անհրաժեշտ են նոր հնէագիտական գտածոներ և երկրաքիմիական տվյալներ, որոնք թույլ կտան ավելի հուսալիորեն կապել մոլեկուլային գնահատականները Երկրի վրա կյանքի պատմության հետ։