Էվոլյուցիան ստեղծել է ապշեցուցիչ բարդ օրգանիզմներ՝ սկսած ութոտնուկի նեյրոններով ծածկված ձեռքերից մինչեւ կաթնասունի ականջը: Սակայն, կարո՞ղ է արդյոք էվոլյուցիան երբեւէ հետ դառնալ՝ բարդ էակներին վերադարձնելով իրենց նախկին, ավելի պարզ ձեւերին: Այս հարցը բարձրացնում է Live Science-ը։

«Հնարավորությունները, որ նույն ժապավենը (էվոլյուցիոն փոփոխությունների - խմբ.) նույն ձեւով հետ կդառնա, քիչ հավանական է»,- Live Science-ին ասել է Մերիլենդի համալսարանի կենսաբան Ուիլյամ Ջեֆերին:

Էվոլյուցիոն գործընթացը հետընթացի ժամանակ չի կրկնում իր քայլերը, նշում են գիտնականները։ Քարանձավի բնակիչները նույնպես հաճախ ենթարկվում են ռեգրեսիվ թվացող էվոլյուցիայի՝ կորցնելով այնպիսի բարդ հատկություններ, ինչպիսիք են աչքերը, որոնք պետք չեն մութ միջավայրում: Սակայն քարանձավային ձկների աչքերի կորուստը, օրինակ, չի նշանակում ճշգրիտ վերադարձ դեպի պարզունակ նախնին առանց այդ օրգանների: Փոխարենը, գործընթացները, որոնք նախկինում հանգեցնում էին աչքի առաջացմանը, կանգնում են կես ճանապարհին՝ թողնելով ռուդիմենտար աչք՝ ծածկված մաշկով:

Էվոլյուցիան մասամբ չի կրկնում իր քայլերն այն պատճառով, որ հարմարեցումները հանգեցնում են այլ փոփոխությունների, Live Science-ին ասել է Օնտարիոյի ՄակՄաստեր համալսարանի կենսաբան Բրայան Գոլդինգը: Նրա խոսքով՝ սա չափազանց դժվար է դարձնում որոշակի փոփոխության չեղարկումը:

«Եթե դուք փոփոխություն եք կատարել... դուք պատրաստվում եք կարգավորել այդ հարմարեցումը, եւ այն կփոխազդի այլ գեների հետ»,- նշել է Գոլդինգը: «Այժմ, եթե դուք փոխեք այդ մեկ փոփոխությունը, մնացած բոլոր գեները ստիպված կլինեք փոխել՝ էվոլյուցիան հետ դարձնելու համար»:

Ի վերջո, փորձագետները զգուշացրել են, որ «հակադարձ էվոլյուցիա» տերմինը կարող է մոլորության մեջ գցել այն ենթադրության պատճառով, որ էվոլյուցիայի նպատակն ավելի բարդ ձեւեր ստեղծելն է։ Սակայն, ըստ գիտնականների, էվոլյուցիան պարզապես առավելությունը տալիս է այն հատկանիշներին, որոնք օրգանիզմն ավելի հարմարեցված են դարձնում որոշակի միջավայրին: