Անցած շաբաթ հոդվածների վերնագրերն այն մասին էին, որ Ռուսաստանի եւ Ֆրանսիայի նախագահները համատեղ կոչ են անում դադարեցնել ռազմական գործողությունները Լեռնային Ղարաբաղում, գրում է The Guardian-ը:
Մեծամասամբ այն պատճառով, որ դրանք նշանակում էին, որ բազմադարյա վեճը դարձյալ վերսկսվել է, որի հետեւանքով ներկայում զոհվել է ավելի քան 400 մարդ, այդ թվում՝ տասնյակ խաղաղ բնակիչներ, ինչպես նաեւ այն պատճառով, որ ԱՄՆ-ը, որը Ֆրանսիայի եւ Ռուսաստանի հետ համատեղ ընդգրկված է Մինսկի խմբում, չի ներառվել հայտարարության մեջ:
«ԱՄՆ-ը չի մասնակցել այդ քննարկմանը»,-ասել է Կավանոն: Այն Կովկասում դիտորդների թվի մեջ է, որոնք տեսնում են այդ շաբաթվա իրադարձություններում ԱՄՆ-ի վերջին օրինակը , երբ հրաժարվել էր ամբողջ աշխարհում թատրոնների հետ դիվանագիտությունից լայն մտավախությունների ֆոնին այն առնչությամբ, որ ԱՄՆ պետդեպարտամենտը դուրս կմղվի Դոնալդ Թրամփի օրոք:
«Ամերիկացիները հրաժարվել են այդ հարցից»,-ասել է Carnegie Europe-ում Կովկասի հարցերով մասնագիտացած ավագ գիտաշխատող Թոմաս դե Վալը: «Եթե Թրամփը լսել է Ադրբեջանի մասին, ապա դա այն պատճառով է, որ այդտեղ նա ցանկացել է կառուցել Թրամփի աշտարակը»:
Թրամփի վարչակազմը հիմնականում լռում է հակամատության մասին: Պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն մեկնաբանել է հարցը միայն այն ժամանակ, երբ նրան հարցրել են այդ մասին հարցազրույցում այս շաբաթ, եւ նա որեւէ պարտավորության մասին չի խոսել: «Մենք համարում ենք, որ դա վաղեմի հակամարտություն է երկու երկրների միջեւ»,-ասել է Պոմպեոն Fox News-ին: «Մենք չենք ողջունում դրա ինտերնացիոնալիզացիան: Մենք համարում ենք, որ կողմնակի դերակատարները պետք է հեռու մնան դրանից: Մենք կոչ ենք անում դադարեցնել ռազմական գործողությունները»:
Թրամփի վարչակազմի օրոք ԱՄՆ-ը երկրորդ պլան է մղվել բազմաթիվ կարեւոր միջազգային հարցերի առնչությամբ՝ ի տարբերություն նախորդ վարչակազմերի, հատկապես երբ նրանք անդրադառնում են Ռուսաստանի ազդեցության ոլորտին: Թրամփը մշտապես խուսափում է հայտարարություններից, որոնք կարող էին առաջացնել Վլադիմիր Պուտինի զայրույթը: ԱՄՆ-ի դաշնակիցները, ինչպես Մեծ Բրիտանիան եւ Լիտվան, վերջերս փորձել են համոզել պետդեպարտամենտին ավելի ագրեսիվ արձագանքել Բելառուսում ցույցերը ճնշելու եւ ռուս քաղաքական գործիչ Ալեքսեյ Նավալնիին թունավորելու փաստերին:
Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ Ամերիկայի հետաքրքրության բացակայությունն առաջին անգամ նկատվել է 2017 թվականին, երբ ԱՄՆ-ը նշանակել էր Մինսկի խմբում իր նոր համանախագահին՝ Էնդրյու Շոֆերին, սակայն նրան չէր տրամադրել դեսպանի կարգավիճակ՝ տալով նրան ավելի ցածր դիրք՝ ի տարբերություն վերջինիս ֆրանսիացի եւ ռուս գործընկերների:
Կավանոյի խոսքով՝ լավ բալանսավորված եւ բարդ տարածաշրջանային վեճում այդ որոշումը կարող է զրկել լեգիտիմությունից դիվանագիտական ջանքերը: «Այդ հավասարության պահպանումը կարեւոր է, քանի որ դա տալիս է Հայաստանին եւ Ադրբեջանին բալանսի զգացողություն այդ գործընթացում: Դուք չպետք է մտահոգվեք Ռուսաստանի եւ Միացյալ Նահանգների (Մինսկի խմբում) չափազանց մեծ ազդեցության մասին»:
Ադրբեջանում եւ Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատներն իրենց քաղաքացիների համար ներկայացրել են ուղեւորություններ կատարելու մասին խորհուրդներ՝ նախազգուշացնելով Լեռնային Ղարաբաղում բռնության հնարավոր ուժգնացման մասին: Նրանց մտավախությունները, որոնք հաստատվել են 48 ժամ անց, աջակցություն չեն ստացել Վաշինգտոնի կողմից: «ԱՄՆ պետդեպարտամենտը չի հայտարարել, որ մտահոգված է հակամարտությամբ»,-ասում է դե Վալը:
Միայն հինգշաբթի՝ պատերազմի մեկնարկից հինգ օր անց, հրապարակվել էր Մինսկի խմբի ամբողջական հայտարարությունը, որը դատապարտում էր ռազմական գործողությունները:
Դա կտրուկ տարբերվում է ԱՄՆ դիվանագիտական գործունեությունից, երբ երկու երկրները բախվել էին 2016 թվականի քառօրյա պատերազմի ընթացքում: «Այդ դեպքում մենք տեսել ենք, որ պետքարտուղարը զանգահարել էր երկու առաջնորդներին»,-ասում է Օլեսյա Վարդանյանը Միջազգային ճգնաժամային խմբից:
«Պետքարտուղար [Ջոն] Քերին մասնակցել է Ադրբեջանի եւ Հայաստանի նախագահների առաջին գագաթնաժողովին Ֆրանսիայից եւ Ռուսաստանից իր գործընկերների հետ միասին: Եւ նրա ներկայությունը միանշանակ իր դերն է ունեցել, քանի որ նրանք կարողացել են պայմանավորվել իրավիճակը կայունացնելու եւ նոր էսկալացիան կանխարգելելու որոշակի միջոցառումների շուրջ»,-ասում է նա:
«Այդ նախագահի [Թրամփի] գալուն պես այդ հակամարտության նկատմամբ հետաքրքրությունը հիմնականում մարել է, եւ այն, ինչ մենք տեսել ենք, ոչ այնքան մաքոքային դիվանագիտություն է: Մարդիկ, որոնք նախկինում ներկայացրել են ԱՄՆ-ը, ժամանում էին տարածաշրջան եւ խոսում առաջնորդների հետ, իսկ երբեմն նաեւ քաղաքացիական հասարակության հետ հասկանալու նրանց հայացքները, տեսնելու՝ ինչ կարելի է անել, եւ նրանք առաջ էին քաշում տարբեր առաջարկներ: Ամեն ինչ չէր, որ աշխատել էր, սակայն օգնում էր: Քանի որ երբ այդ երկու կողմերը (Հայաստանն ու Ադրբեջանը) մնում են առանց կողմնակի օգնության, ապա, ինչպես տեսել ենք նախկինում եւ վերջին շրջանում, գոյություն ունի լարվածության, նոր բախումների եւ էսկալացիայի մեծ հավանականություն»:
ԱՄՆ պետական դեպարտամենտի ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ հակամարտության հարցում Վաշինգտոնի դիրքորոշումը չի փոփոխվել, եւ որ երկու կողմերին անհրաժեշտ է անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողություններն ու աշխատել Մինսկի խմբի անդամների հետ առարկայական բանակցություններին վերադառնալու համար:





























