Հայ ժողովուրդն ու պետականությունը բախվում են ծանր փորձությունների ու մարտահրավերների, կարծես մենք դարձյալ վերապրում ենք հարյուր տարվա վաղեմության իրադարձությունները։ Դրա մասին ասված է «Ցեղասպանություն. հիշողություն և նախազգուշացում. Ժամանակակից մարտահրավերներ» համաժողովում Ռուսաստանի հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանի հնչեցրած ելույթում։

Անցյալ դարասկզբին, օգտվելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրավիճակից, հայ վերնախավերի անհեռատեսությունից և համախմբվելու նրանց անկարողությունից, երիտթուրքերի ղեկավարները ծրագրեցին և իրականացրին ամենադաժան հանցագործությունը՝ հայ ժողովրդի ցեղասպանությունը, նրանց վտարումը իր հողից։

Ժամանակակից Թուրքիայի իշխանությունները, ոգեշնչված աշխարհի և տարածաշրջանի նոր աշխարհաքաղաքական իրողություններից, ոչ միայն շարունակում են Հայոց ցեղասպանության ժխտման և պատմությունը կեղծելու քաղաքականությունը, այլև մասնակցում են նոր հանցագործությունների իրականացմանը՝ Արցախում, Սիրիայում։

Ամենահրեշավորն այն է, որ Հայաստանի իշխանություններն այսօր ավելի հեռուն են գնացել, քան Թուրքիան։ Նրանք մերթ կասկածի տակ են դնում Ցեղասպանության փաստը, ինչը երկրի Սահմանադրության խախտում է, մերթ առաջարկում են հաշվել սպանված հայերին (մենք 44-օրյա պատերազմի ժամանակ տեսանք, թե ինչպես են նրանք վերաբերվում մարդկային կյանքին և ինչպես են կարողանում հաշվել):

Մեկ տարի առաջ մենք վրդովվում էինք, որ Հայաստանի վարչապետն իր ելույթում խուսափեց Ցեղասպանությունն ցեղասպանություն անվանել՝ փորձելով օգտագործել «եղեռն» («ջարդ») բառը։ Վրդովվում էինք, որ օտարերկրյա պաշտոնական պատվիրակությունների՝ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր այցելելու պարտադիր դրույթը հանկարծ անհետանում է պետական ​​արարողակարգից: Վրդովվում էինք, որ իշխող կուսակցության պատգամավորները ցինիկաբար կոչ են անում ստեղծել ցեղասպանության զոհերի անունները, փոխանակ հանրությանը ներկայացնել ներկայիս իշխանության կողմից հրահրված և ապաշնորհ կերպով կորցրած պատերազմի զոհերի ցուցակը։ Նրանք կոչ են անում «ուսումնասիրել արխիվները՝ հասկանալու համար, թե ինչ է տեղի ունեցել 1915 թվականին»։ Ի՞նչ արխիվներ: Այն արխիվները, որոնք պարբերաբար մաքրվո՞ւմ են Թուրքիայում: Եվ այսօր ինքը՝ պետության ղեկավարը, խոսելով Շվեյցարիայի սփյուռքի հետ, ցինիկաբար կասկածի տակ է դնում ցեղասպանության փաստը։ Դրանով իսկ խախտելով ինչպես Շվեյցարիայի, այնպես էլ Հայաստանի օրենքները։

Ես կարծում եմ, որ Շվեյցարիայի և այլ երկրների օրինակով եկել է ժամանակը, որ Հայաստանն ինքն ընդունի Հայոց ցեղասպանության ժխտման համար քրեական պատժի մասին օրենք։ Ինչպես մեր ժողովրդի բարոյական և տեղեկատվական ցեղասպանություն։ Այսօր Երևանի Ցեղասպանության թանգարանի արխիվը վտանգված է: Ո՞վ է երաշխավորում դրանց անվտանգությունը: Նույն իշխանությունը, որը 2018 թվականից սկսած մեթոդաբար քանդում է մեր ժողովրդի ավանդական բոլոր հիմքերը։ Իշխանությունը, որը, խախտելով Հայաստանի Սահմանադրությունը, զբաղված է սահմանների վերագծմամբ՝ առանց միջազգային պայմանագրերին հենվելու, բացարձակապես առանց երաշխիքների և առանց հաշվի առնելու նման գործողությունների հետևանքները։ Նա հանձնեց Արցախը՝ առաջարկելով մոռանալ Ցեղասպանությունը և հրաժարվել պահանջներից։

Այն ամենը, ինչ մեզ միավորում է` Արցախը, ցեղասպանության հիշատակը, եկեղեցին, ամեն ինչ ենթարկվում է հարձակման և ոչնչացման:

Այսօր մենք ամենուր բախվում ենք պատմությունը կեղծելու փորձերի։ Արևմուտքը փորձում է վերաշարադրել Ռուսաստանի պատմությունը, իսկ Ադրբեջանը նույնն է անում Հայաստանի հարցում։ Բաքուն ավերում է Արցախում հնագույն տաճարներ, հուշարձաններ, որոնք վկայում են Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ խորհրդային ժողովրդի հերոսության մասին, և ամեն ինչ անում է մեր պատմությունը պղծելու համար։ Էլ չենք խոսում այն ​​խայտառակ դատավարության մասին, որը տեղի ունեցավ Բաքվում գերեվարված հայերի և Արցախի ղեկավարության գործով։ Այս ամենը Հայաստանի իշխանությունների ապաշնորհ քաղաքականության հետևանք է։

Ռուսաստանի հայերի միությունը, լինելով հասարակական կազմակերպություն, իր հիմնադրման օրվանից արդեն քառորդ դար համակարգված աշխատում է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման և հետևանքների վերացման ուղղությամբ։

«Ռուսաստանի հայերի միությանն առընթեր միջազգային իրավունքի ինստիտուտը, որին ես ժամանակին հրավիրել էի ղեկավարել առաջատար ռուսագետ, միջազգային իրավունքի պրոֆեսոր Յուրի Բարսեղովին, հիմնարար ուսումնասիրություն կատարեց և հրատարակեց ՝ «Հայոց ցեղասպանություն. Թուրքիայի պատասխանատվությունը և միջազգային հանրության պարտավորությունները. Փաստաթղթեր և մեկնաբանություններ» երեք հատորով եզակի ժողովածուն։ ՌԴ Պետդուման երկու անգամ՝ 1995-ին և 2005-ին, դատապարտել է Հայոց ցեղասպանությունը Օսմանյան Թուրքիայում։ Իսկ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն անձամբ մասնակցել է Ծիծեռնակաբերդում՝ Ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցի միջոցառումներին։ Մեծ հնչեղություն ունեցավ նաև Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի ուղերձը Սյունազարդ դահլիճում 2015 թվականի ապրիլի 22-ին Ռուսաստանի հայերի միության կողմից կազմակերպված հուշ-երեկոյի մասնակիցներին։

Սիրելի ընկերներ. Հայ եկեղեցին, ինչպես հայտնի է, սրբադասել է Ցեղասպանության զոհերին։ Բայց դա չի նշանակում, որ նրանք այժմ անցյալում են՝ պատմության մեջ։ Նրանք ապրում են յուրաքանչյուր հայի կյանքում՝ իրենց խոր հավատով, անպարտելի ոգով և անկատար երազանքներով։

Մենք պետք է դրանք կյանքի կոչենք։ Մենք իրավունք չունենք դավաճանելու նրանց հիշատակը և չպետք է թույլ տանք, որ որևէ մեկը վերաշարադրի մեր պատմությունն ու ջնջի այն։

Դա վերջապես պետք է գիտակցեն բոլորը, առաջին հերթին՝ հայկական վերնախավի ներկայացուցիչները։ Ապրիլի 24-ը ևս մեկ առիթ է գիտակցելու տեղի ունեցողը և համախմբվելու: Ուրիշ ճանապարհ չկա։

Դուք՝ Հայաստանի իշխանություններդ, թուրքերի հետ միասին ուզում եք մոռացության մատնել մեր պատմությունը և մեր նախնիների հիշատակը։ Մենք ձեզ թույլ չենք տա դա անել: Եվ մենք շարունակելու ենք պայքարել, որպեսզի քաղաքակիրթ համաշխարհային հանրությունը ճանաչի և դատապարտի 110 տարի առաջ իրականացված ցեղասպանությունը»,- իր խոսքում նշել է ՌԴ հայերի միության ղեկավարը։