Իսրայելի խորհրդարանը քննարկում է մահապատիժը սահմանող խիստ վիճահարույց օրինագիծը: ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի փորձագետները զգուշացնում են, որ օրինագիծը խախտում է կյանքի իրավունքը և խտրական բնույթ ունի պաղեստինցիների նկատմամբ, գրում է DW-ն:

Օրինագիծը նախատեսում է մահապատժի պարտադիր կիրառում Իսրայելի և բռնազավթված Հորդանանի Արևմտյան ափի ռազմական դատարանների կողմից դատապարտված պաղեստինցիների համար: Բացի դրանից, օրինագիծը բացառում է ներման կամ դատավճռի մեղմացման հնարավորությունը:

Նախաձեռնությունն առաջին անգամ ընդունվել է առաջին ընթերցմամբ 2025 թվականի նոյեմբերին և վերադարձվել է Ազգային անվտանգության կոմիտե՝ վերանայման համար: Վերջնական հաստատման համար օրինագիծը Քնեսեթում պետք է անցնի երկրորդ և երրորդ ընթերցումներ:

Օրինագծին աջակցում են ծայրահեղ աջ «Հրեական ուժ» կուսակցության անդամները, ինչպես նաև «Լիկուդ» և «Իսրաել Բեյտենու» կուսակցությունների անդամները: «Հրեական ուժ» շարժման ղեկավար և Ազգային անվտանգության նախարար Իտամար Բեն-Գվիրը օրինագիծն անվանել է «Իսրայել պետության պատմության մեջ ամենակարևորը» և նշել է, որ այն «պետք է զսպի ահաբեկիչներին և ստիպի նրանց հազար անգամ մտածել հարձակումներ կատարելուց առաջ»:

Օրինագծի հակառակորդները, նրանց թվում՝ նախկին Գերագույն դատարանի դատավորներ, բժիշկներ և ռաբբիներ, քննադատում են այն «խիստ ծայրահեղ և բացառիկ դրույթների» համար։

Օրինագիծը մահապատիժ է սահմանում յուրաքանչյուրի համար, ով «դիտավորյալ կամ անտարբեր կերպով Իսրայելի քաղաքացիների մահվան պատճառ է դառնում՝ ռասիզմից կամ բնակչության նկատմամբ թշնամանքից դրդված և Իսրայել պետությանը և հրեա ժողովրդի ազգային վերածննդին վնաս հասցնելու նպատակով»։ Օրենքը նաև բռնազավթված Արևմտյան ափի ռազմական դատարաններին լիազորություն է տալիս մեծամասնության ձայներով մահապատիժ նշանակել և արգելում է պատժի մեղմացումը։

ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի փորձագետները Իսրայելին կոչ են արել հրաժարվել օրինագծից՝ նշելով, որ այն խախտում է կյանքի իրավունքը և բացառում է մեղմացուցիչ հանգամանքների քննարկումը դատավճիռ կայացնելիս։

Իսրայելը մահապատժի կիրառման խիստ սահմանափակ պատմություն ունի։ Ընդամենը երկու մարդ է ենթարկվել մահապատժի՝ սպա Մեյր Տոբիանսկին 1948 թվականի պատերազմից հետո, որը հետագայում հետմահու վերականգնվեց, և Ադոլֆ Այխմանը 1962 թվականին՝ նացիստական ​​հանցագործությունների համար։

Քննադատները նշում են, որ օրինագծի կողմնակիցներն  այն օգտագործում են որպես պոպուլիստական ​​միջոց 2026 թվականի ընտրություններից առաջ։ Բեն-Գվիրի գլխավորությամբ Ազգային անվտանգության նախարարությունն արդեն մեղադրվել է Իսրայելի բանտերում և կալանավայրերում բռնության և խոշտանգումների աճի մեջ, ընդ որում՝ ինքը՝ նախարարը, հրապարակել է պաղեստինցի բանտարկյալների նկատմամբ բռնության տեսագրություններ։

Իսրայելական HaMoked իրավապաշտպան կազմակերպության տվյալներով՝ պատերազմի սկզբից մինչև 2025 թվականի օգոստոսն Իսրայելի բանտերում և ռազմական կալանավայրերում մահացել է առնվազն 94 պաղեստինցի։