նախընտրելի դարձնել
Արաբական Միացյալ Էմիրությունները եւ Սաուդյան Արաբիան քննարկում են Թուրքիայի հետ հարաբերությունների բարելավման հնարավորությունը, գրում է Bloomberg-ը՝ հղում անելով աղբյուրներին:
Սրանք նախնական քայլեր են երկարատեւ լարվածության եւ ազդեցության համար պայքարի ֆոնին: Քիչ հավանական է, որ Թուրքիան համաձայնի «Մուսուլման եղբայրների» աջակցությունը զսպելու նրանց պահանջին, բայց նույնիսկ սահմանափակ առաջընթացը կարող է նվազեցնել լարվածությունը տարածաշրջանային ավելի լայն խնդիրների շուրջ:
Տեղեկատվական գործունեությունը, ինչպես հրապարակային, այնպես էլ մասնավոր, համընկնում է արտաքին քաղաքականության վերբեռնման հետ՝ եւ Պարսից ծոցում, եւ Վաշինգտոնում: Սաուդյան Արաբիան եւ ԱՄԷ-ն վերջերս վերջ դրեցին Թուրքիայի դաշնակից Կատարի հետ տարաձայնություններին, որոնք նման էին Անկարայի հետ իրենց վեճերին:
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը նույնպես ձգտում է բարելավել հարաբերությունները Եվրամիության հետ: Իսկ Թուրքիան, ԱՄԷ-ն եւ Սաուդյան Արաբիան բախվում են ԱՄՆ վարչակազմի հետ՝ նախագահ Ջո Բայդենի գլխավորությամբ, որը, հավանաբար, ավելի կոշտ կլինի նրանց բոլորի նկատմամբ:
Թուրքիան եւ ԱՄԷ-ն քննարկել են առեւտրի խոչընդոտները վերացնելու հարցը, ասել է թուրք պաշտոնյան՝ հավելելով, որ առաջարկությունները խթանում են մայրաքաղաքների միջեւ համավարակի պատճառով դադարեցված չվերթները վերականգնելու վերջերս կայացված որոշումը:
Պարսից ծոցի պետությունների դիրքորոշմանը ծանոթ մի մարդ այդ աշխատանքը նկարագրել է որպես վաղ փուլի գործընթաց: «Մուսուլման եղբայրների» խնդիրը Պարսից ծոցի եւ նրանց մերձավոր դաշնակից Եգիպտոսի համար կարեւոր նշանակություն ունի, հավելել է նա:
Թուրք պաշտոնյաները նշում են, որ Աբու Դաբիից եւ Էր Ռիադից ուղղակի կամ անուղղակի քարոզչություն չի եղել, որը կոչ է անում փոխել Եղբայրության նկատմամբ քաղաքականությունը, բայց ընդունում են, որ դա առաջնահերթություն է պարսից ծոցի երկրների համար:
Մեկնարկային դիրքերը տարբերվում են նաեւ այլ հարցերի վերաբերյալ: Ներքին գործերին միջամտելու փոխադարձ մեղադրանքներ կան: Երկրները աջակցում են հակառակ կողմերին Լիբիայի պատերազմում եւ բախումների մեջ են մտել նաեւ Սիրիայում, Եգիպտոսում եւ Իրաքում: Աբու Դաբին եւ Էր Ռիադը նույնպես համաձայն չեն, որ Թուրքիան աչք է դրել Միջերկրական ծովի արեւելյան ջրերի էներգիայի աղբյուրներին:
Բայց առայժմ այդ ժեստը Պարսից ծոցում ավելի պրագմատիկ եւ հաշտեցնող երանգի մի մասն է: ԱՄԷ-ն ճգնաժամերի դադարեցումն անվանել է կորոնավիրուսից հետո աշխարհի իր տեսլականի մի մասը:
Արտահանման շուկան ուժեղ հաղթաթուղթ է: ԱՄԷ-ն Մերձավոր Արեւելքում Թուրքիայի երկրորդ առեւտրային գործընկերն է Իրաքից հետո, իսկ 2019 թվականին երկկողմ առեւտրը կազմել է 8 միլիարդ դոլար: Թուրքիան երկիր է արտահանում ապրանքների լայն տեսականի՝ թանկարժեք քարերից մինչ ինքնաթիռի մասեր:
Սաուդյան Արաբիան, որը Թուրքիային մատակարարում է նավթ եւ քիմիկատներ, նրա տարածաշրջանային հիմնական շուկաներից մեկն է՝ չնայած արտահանման ծավալների կրճատմանը: Անցյալ տարի թուրք գործարարները դժգոհում էին, որ Սաուդյան Արաբիայի իշխանություններն ակտիվացրել են թուրքական ներմուծումը արգելափակելու ջանքերը:
Հանրային հայտարարությունները զգուշավոր էին: Հունվարին ԱՄԷ-ի բարձրաստիճան մի պաշտոնյա հայտարարել էր, որ Թուրքիան պետք է «փոխի իր հարաբերությունները արաբների հետ», եւ որ Աբու Դաբին Անկարայի հետ հակամարտության պատճառ չունի:
Թուրքիայի արտգործնախարարն ասել է, որ Անկարան ուղղակի բանակցություններ է վարել Պարսից ծոցի երկու երկրների հետ, բայց մերժել է արագ գործարքի գաղափարը՝ հայտարարելով, որ ԱՄԷ-ն պետք է հրաժարվի Թուրքիայի շահերին հակասող քաղաքականությունից:
Նրանց ամենասուր տարաձայնություններից որոշները վերաբերում են Եգիպտոսին, որտեղ Պարսից ծոցի երկրները սատարել են նախագահ Աբդել Ֆաթահ Էլ-Սիսիին, ով տապալել էր Մուհամեդ Մուրսիին, որին աջակցում էր Անկարան՝ այն դեպքում, երբ «Մուսուլման եղբայրների» առաջնորդները ապաստան էին փնտրում Թուրքիայում:
Մեկ այլ խոչընդոտ է հանդիսանում Ստամբուլում թագավորության հյուպատոսությունում սաուդցի գործակալների կողմից 2018-ին լրագրող Ջամալ Խաշոգջիին սպանելու գործով Թուրքիայի հետաքննությունը:
«Գաղափարական բաժանումներն ու հակամարտությունները կշարունակվեն»,- ասել է Լոնդոնի Թագավորական քոլեջի պրոֆեսոր Անդրեաս Քրիգը:Նրա խոսքով՝ Էր Ռիադը եւ Անկարան կարող են համատեղ աշխատել Սաուդյան Արաբիայի համար պաշտպանական արդյունաբերություն, հատկապես անօդաչու թռչող սարքեր եւ այլ զենքեր ստեղծելու ուղղությամբ:
Էրդողանը, որին Բայդենը ավտոկրատ էր անվանել 2019 թվականին, նույնպես հարմարվում է փոփոխվող իրողություններին: Քրիգն անդրադարձել է համավարակի պատճառով ներքին ճնշմանը, արտասահմանում զինվորականների գերծանրաբեռնվածությանը եւ ԵՄ-ի հետ կապված խնդիրներին: «Նա նույնպես պետք է զիջումների գնա, նա չի կարող իրեն թույլ տալ ավելի շատ թշնամիներ ունենալ»:
