նախընտրելի դարձնել
2020 թվականի Արցախյան պատերազմի սկզբում իրանական դիվանագիտությունը մասամբ սխալվեց. Թեհրանը ողջունեց երկրի ռազմական հաջողությունները, որոնք դրան հասան Իսրայելի որոշիչ աջակցության շնորհիվ: Այս մասին հոկտեմբերի 5-ին լրագրողների հետ հանդիպմանն ասաց Հայաստանի նախկին վարչապետ Խոսրով Հարությունյանը: «Իրանում կարծում էին, որ առանց հյուսիսային հարեւանների հետ հարաբերությունները չսրելու, ապագայում կկարողանան համաձայնության գալ», - նշեց նա: Նրա համոզմամբ՝ այժմ բոլորի համար պարզ է դարձել, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը կտրուկ տարբերվում է հետխորհրդային տարածքի բոլոր հակամարտություններից. այն ունի ոչ միայն տեղական, այլեւ տարածաշրջանային նշանակություն:
Պատերազմը բացահայտեց տարածաշրջանի բոլոր խաղացողների եւ ոչ տարածաշրջանային ուժերի խաղաթղթերը, որոնք նույնպես շահեր ունեն այստեղ (ԵՄ, Մեծ Բրիտանիա, Պակիստան, Չինաստան, Իսրայել եւ այլն): «Շատերը չհասկացան այս ամենը եւ բավարար ջանքեր չձեռնարկեցին, այդ թվում՝ ռազմական բնույթի: Ոչ ոք բավարարված չէ ղարաբաղյան վերջին պատերազմի արդյունքներով: Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության շրջանակներում Թուրքիան հայտնվեց գործընթացներից դուրս, Ռուսաստանին հաջողվեց Ղարաբաղում հրադադարի հասնել բացառապես իր ռազմաքաղաքական ազդեցության շնորհիվ: Թուրքիան մեծացրել է իր ազդեցությունը տարածաշրջանում, սակայն ոչ այնքան, որքան ցանկանում էր: Ադրբեջանը նույնպես դժգոհ է, քանի որ այնտեղ քննադատում են Ալիեւին՝ կարծելով, որ նա կարող էր ավելիին հասնել, սակայն կանգ առավ: Ղարաբաղյան պատերազմի արդյունքներով ստատուս քվո չի ձեւավորվել:
Ադրբեջանն ու Թուրքիան մշտապես վարժանքներ են անցկացնում, ցուցադրում ստեղծված իրավիճակից իրենց դժգոհությունը: Թուրքիան ցանկանում է լուծել երկու խնդիր՝ դուրս բերել Ռուսաստանը տարածաշրջանից ու զբաղեցնել նրա տեղը եւ մեկուսացնել Իրանին ու կանխել նրա ելքը դեպի Սեւ ծով Հայաստանի, այլ ոչ թե Թուրքիայի տարածքով: Վերջինս աղետալի հետեւանքներ կունենա Իրանի համար, քանի որ դա կհանգեցնի վերջինիս ազդեցության կտրուկ թուլացման:
Իրանը չի կարող հաշտվել նման իրավիճակի հետ: Հայաստանն Իրանի համար դեպի Սեւ ծով եւ, համապատասխանաբար, եվրոպական շուկա մուտք գործելու լավագույն, բացարձակ անվտանգ տարբերակ է: Ենթադրում եմ, որ Ռուսաստանը ձեռքերը ծալած չի նստի: Այն ոչ մի կերպ չի զիջի Հարավային Կովկասը, որն այսօր դարձել է աշխարհում ամենաթեժ կետը, եւ ցանկացած անզգույշ գործողություն կարող է պայթեցնել տարածաշրջանը: Եթե Ռուսաստանի վերահսկողության ներքո Սյունիքով ճանապարհ հատկացվի դեպի Նախիջեւան, ապա Իրանը համագործակցություն կպահանջի», - ընդգծեց Հարությունյանը:
Նա նկատեց, որ Հայաստանի համար պատերազմը չի ավարտվել, այն ացնել է ավելի բարձր ու վտանգավոր մակարդակի, եւ այս պայմաններում Երեւանը կորցրել է իր աշխարհաքաղաքական դերը: «Առաջ մեզ հետ հաշվի էին նստում Ղարաբաղի համար, իսկ ներկա պայմաններում Հայաստանի կարեւորությունը սահմանափակվում է միայն Մեղրիով, որը դարձել է բոլոր արտաքին խաղացողների շահերի առարկան: Մենք պետք է գիտակցենք, որ լուրջ ռիսկեր են ստեղծվել մեր պետականության համար: Հուսով եմ, որ Հայաստանի իշխանությունները հասկանում են, որ սա իրենց գործունեության արդյունքն է:
Հունիսի ընտրություններից առաջ բազմիցս ասվել է, որ պետք է խստորեն պահպանվի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության այն կետը, ըստ որի զորքերը մնում են իրենց տեղերում, սակայն Հայաստանի իշխանությունները նպաստեցին սողացող օկուպացիային, ինչը հանգեցրեց նման արդյունքների: Մեր հասարակությունը դասեր չի քաղել, չնայած հունիսի 20-ին իրավիճակը շտկելու հնարավորություն ունեցավ», - եզրափակեց նախկին վարչապետը:
