Գիտնականները պարզել են, որ Մետանա հրաբուխը Հունաստանում, որը ենթադրաբար «քնած» է եղել ավելի քան 100 հազար տարի, իրականում ակտիվ է մնացել խոր ստորգետնյա տարածքում այդ ամբողջ ընթացքում։ Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նույնիսկ լիակատար արտաքին հանգիստ ժամանակահատվածներում հրաբխի տակ շարունակում էր կուտակվել մագմայի հսկայական քանակություն։

Հետազոտությունն իրականացվել է հետազոտողների միջազգային խմբի կողմից՝ Ցյուրիխի ETH մասնագետների գլխավորությամբ։ Արդյունքները հրապարակվել են Science Advances ամսագրում։

Գիտնականներն ուսումնասիրել են փոքրիկ ցիրկոնի ավելի քան 1 250 բյուրեղներ, որոնք ձեւավորվում են մագմայի խցիկների ներսում եւ կարող են պահպանել հրաբխի ներսում հարյուր հազարավոր տարիներ առաջ տեղի ունեցած գործընթացների մասին տեղեկատվություն։

Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մագման առաջացել է Մետանայի տակ գրեթե անընդհատ՝ հարյուր հազարավոր տարիներ շարունակ։ Միեւնույն ժամանակ, երկար ժամանակ մակերեսին ժայթքումներ, մոխրի արտանետումներ կամ լավայի հոսքեր չեն եղել։ Ամենաերկար «հանգիստ» ժամանակահատվածը տեւել է ավելի քան 100 հազար տարի, եւ հենց այդ ժամանակահատվածում է ստորգետնյա ակտիվությունը հատկապես ինտենսիվ եղել։

Հետազոտողների կարծիքով, հրաբխի անսովոր վարքագիծը պայմանավորված է նրա մագմայում ջրի չափազանց բարձր պարունակությամբ։ Նման մագման դառնում է ավելի խիտ եւ ավելի դանդաղ է բարձրանում մակերես, ուստի հրաբուխը կարող է մնալ արտաքնապես լուռ, նույնիսկ այն դեպքում, երբ հալված ապարը շարունակում է ակտիվորեն կուտակվել ներսում։

Հետազոտության հեղինակները կարծում են, որ հայտնագործությունը կարող է փոխել մեր պատկերացումները «մարած» հրաբուխների մասին։ Շատ հրաբուխներ, որոնք չեն ժայթքել տասնյակ հազարավոր տարիներ, գործնականում չեն վերահսկվում, քանի որ համարվում են անվտանգ։ Բայց նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ երկարատեւ դադարը պարտադիր չէ, որ նշանակի գործունեության լիակատար դադարեցում։

Որոշ հրաբխագետներ արդեն իսկ նման հրաբուխներն անվանում են ամենաթերագնահատված բնական վտանգներից մեկը։ Այլ հետազոտությունների համաձայն՝ հենց երկարատեւ դադարի մեջ գտնվող հրաբուխներն են, որ հաճախ ընդունակ են կտրուկ արթնանալ եւ հատկապես հզոր ժայթքումներ առաջացնել։