նախընտրելի դարձնել
Գիտնականներն ուսումնասիրել են «օվկիանոսի մաշկը»՝ օվկիանոսի մակերեսի վրա 2 մմ-ից պակաս խորությամբ շերտը, որը փոքր-ինչ ավելի սառն է, քան մնացածը: Նոր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ օվկիանոսի մակերևույթի ջերմաստիճանի փոքր տարբերությունները հնարավորություն են ընձեռում ավելի շատ ածխաթթու գազ (CO2) կլանել:
Տեսական և լաբորատոր հետազոտությունները ենթադրում են, որ ջերմաստիճանի այս տարբերությունը պետք է ավելացնի օվկիանոսի կողմից կլանված CO2-ի քանակը, բայց նախկինում դա ծովում չի հաջողվել նկատել:
Կորնուոլի Էքսեթերի համալսարանի գիտնականների իրականացրած նոր հետազոտությունը ճշգրիտ չափումներ է կիրառել՝ հաստատելու համար, որ օվկիանոսի մակերևույթի ջերմաստիճանն իրոք նպաստում է ածխածնի յուրացմանը: Արդյունքների մասին հոդվածը հրապարակվել է Nature Geoscience հանդեսում։
Ատլանտյան օվկիանոսում ստացված արդյունքները ցույց են տալիս, որ օվկիանոսը տարեկան կլանում է մոտ 7%-ով ավելի CO2, քան ենթադրվում էր նախկինում, գրում է Planet Today-ը։ Դա գուցե աննշան է թվում, բայց եթե դա կիրառեք բոլոր օվկիանոսների համար, այս լրացուցիչ ածխածնի կլանումը համարժեք է մեկուկես ածխածնի, որը գրավում է Ամազոնի անձրևային անտառներում տարեկան անտառների աճը:
Համաշխարհային օվկիանոսը կլանում է մարդկության ածխածնի արտանետումների մոտ մեկ քառորդը՝ այդկերպ դանդաղեցնելով կլիմայի փոփոխությունը, բայց միաժամանակ վնասելով օվկիանոսին, և նոր բացահայտումներն օգնում են բարելավելու այս գործընթացների մեր ըմբռնումը:
«Մեր արդյունքները հաստատում են օվկիանոսի մակերևույթում CO2 հոսքերի մեր տեսական ըմբռնումը», - ասում է Էքսեթերի համալսարանի առաջատար հեղինակ, դոկտոր Դանիել Ֆորդը: «Կլիմայի փոփոխության COP29 համաժողովի հետ, որը տեղի կունենա հաջորդ ամիս, այս աշխատանքն ընդգծում է օվկիանոսների կարևորությունը, բայց այն միաժամանակ պետք է օգնի մեզ բարելավելու արտանետումների կրճատման համար օգտագործվող ածխածնի արտանետումների գլոբալ գնահատումները»:
Եվ այժմ թիմը այս ձեռքբերումը ներառել է այս տարվա ածխածնի համաշխարհային բյուջեի գնահատման համար ներկայացված իր տվյալների մեջ:
Եվրոպական տիեզերական գործակալության երկու նախագծերի շրջանակում նավերի դիտարկումներն իրականացվել են CO2-ի հոսքի չափման համակարգերի միջոցով, որոնք չափել են դեպի օվկիանոսի մակերևույթ և հակառակ ուղղությամբ շարժվող օդի CO2-ի պարունակության փոքր տարբերությունները, միաժամանակ բարձր լուծաչափով չափել են ջերմաստիճանը:
Առ այսօր մթնոլորտի և օվկիանոսի միջև CO2-ի հոսքերի գլոբալ գնահատականները սովորաբար անտեսում էին մակերևութային շերտի ջերմաստիճանի տարբերությունների կարևորությունը:
«Այս աշխատանքը գիտնականների միջազգային թիմի տարիների ջանքերի գագաթնակետն է: Եվրոպական տիեզերական գործակալության աջակցությունը գիտությանը վճռորոշ դեր է խաղացել օվկիանոսով մեկ նման բարձրորակ չափման արշավ իրականացնելու գործում»,-ասում է Էքսեթերի համալսարանի գիտնական, հետազոտության համահեղինակ Յան Էշթոնը:
«Այս հայտնագործությունն ընդգծում է օվկիանոսի ջրի սյունակի կառուցվածքի բարդությունը և այն, թե ինչպես է այն ի վիճաի ազդելու մթնոլորտից CO2-ի ձգման վրա: Այս նուրբ մեխանիզմների ըմբռնումը չափազանց կարևոր է, քանի որ մենք շարունակում ենք բարելավել մեր կլիմայական մոդելներն ու կանխատեսումները: Դա ընդգծում է օվկիանոսի կենսական դերը մոլորակի ածխածնի ցիկլը և կլիման կարգավորելու գործում»,-ամփոփում է Պլիմութի ծովային լաբորատորիայի (PML) գիտնական Գևին Թիլսթոունը:
