Թուրքիայի կենտրոնական բանկը կիրակի   սկսել է դադարեցնել աճող և ծախսատար սխեման, որը պաշտպանում է լիրայի ավանդները արժույթի արժեզրկումից՝ դառնալով ևս մեկ քայլ դեպի ավելի ուղղափառ քաղաքականություն տոկոսադրույքների բարձրացման քայլից հետո, հաղորդում է Reuters-ը:

Կիրակի վաղ առավոտյան Կենտրոնական բանկը հայտարարել է, որ վերացրել է արժութային ավանդների փոխակերպման որոշակի մակարդակների վերաբերյալ բանկերի նկատմամբ կիրառվող թիրախները՝ հօգուտ լիրայի պաշտպանության սխեմայի, որը հայտնի է որպես KKM:

Կենտրոնական բանկն այժմ ցանկանում է, որ վարկատուները նոր նպատակ դնեն՝ փոխակերպել KKM հաշիվները սովորական լիրայի հաշիվների՝ մասամբ  համոզելով ընկերություններին և անհատներին հրաժարվել KKM հաշիվները թարմացնելուց:

Պաշտոնական տեղեկագրում հրապարակված առանձին որոշման համաձայն, Կենտրոնական բանկը նաև բարձրացրել է վարկատուների արտարժույթով ավանդների պարտադիր պահուստների նորմատիվները, ինչն  էլ ավելի է դրդել   հաճախորդներին սովորական լիրայով հաշիվներ բացել։

Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կառավարությունը 2021 թվականի վերջին էր մտցրել  KKM սխեման՝ կանգնեցնելու ազգային արժույթի պատմական արժեզրկումը, որը պայմանավորված էր տոկոսադրույքները իջեցնելու նրա անսովոր ցանկությամբ՝ չնայած աճող գնաճին:

Այդ ժամանակից ի վեր KKM-ի հաշիվներն աճել են մինչև 117 միլիարդ դոլար կամ 3,1 տրիլիոն լիրա, ինչը կազմում է ընդհանուր բանկային ավանդների մոտ քառորդը: Դրան նպաստել է վերջին երկու տարվա ընթացքում լիրայի մոտ 68%-ով արժեզրկումը։

KKM-ի արժեզրկման ծախսերը հոգալու համար Կենտրոնական բանկը հունիս և հուլիս ամիսներին վճարել է մոտ 300 միլիարդ լիրա (11 միլիարդ դոլար), երբ լիրան կրկին անկում է ապրել: Այս ամսվա ծախսերը գնահատվել են 350 միլիարդ լիրա։

Անցած ամսվա ընթացքում լիրան կայուն է եղել և անցյալ շաբաթ փակվել է մեկ դոլարի դիմաց 27,02 ցուցանիշով, ինչը ամենացածրն է պատմության ամբողջ ընթացքում։

Նախագահի պաշտոնում իր վերընտրվելուց հետո  Էրդողանը նշանակել է ֆինանսների նոր նախարար և Կենտրոնական բանկի ղեկավար՝ քաղաքականության շրջադարձ իրականացնելու համար, ներառյալ տոկոսադրույքի 900 բազիսային կետով բարձրացումը,  իշխանությունները նաև խոստացել են չեղյալ համարել տասնյակ նախկին կանոնակարգեր՝ արժեզրկումը  նվազեցնելու և առևտրային հաշվեկշռի դեֆիցիտը հավասարակշռելու համար։

Կենտրոնական բանկը հայտարարել է, որ KKM-ի քայլը «կամրապնդի մակրոֆինանսական կայունությունը՝  լիրայով ավանդների աջակցության ճանապարհով» և խոստացել է լրացուցիչ նմանատիպ քայլեր ձեռնարկել: