News
Լրահոս
News
Ուրբաթ
Ապրիլ 19
Տեսնել լրահոսը

Անասնաբուծության վիճակի մասին վերջերս հրապարակված պաշտոնական տվյալները կարելի է մեկ բառով բնորոշել՝ ավերածություն: Միայն վերջին երկու տարում (2017-2018 թվականներին) երկրում խոշոր եղջերավոր անասունների գլխաքանակը կրճատվել է 83,9 հազար գլխով (կամ 12,8 տոկոսով): Դրա կեսը բաժին է հասել տավարին՝ անկումը կազմել է 42,0 հազար գլուխ (կամ 14,2 տոկոս): Ստացվում է, որ աճի փոխարեն, այս ժամանակահատվածում խոշոր եղջերավոր անասունների գլխաքանակը կրճատվել է ավելի քան մեկ տասներորդ մասով: Նշենք, որ մինչ այս էլ հայրենական անասնաբուծության վիճակը մնում էր լավագույնը ցանկալ:

Գլխավոր պատճառներից մեկը կենդանի խոշոր եղջերավոր անասունների արտահանումն է: Դուրս տանելու աշխարհագրությունը սկզբում սահմանափակվում էր հիմնականում Վրաստանով, եւ համեմատաբար փոքր քանակությամբ: Այնուհետեւ սպառման ընդարձակ շուկա «բացվեց» Իրաքում: Արդյունքում արտահանումը սկսեց հաշվարկվել խոշոր եղջերավոր անասունների հազարավոր գլխաքանակով:

Ռեկորդային դարձավ 2017 թվականը, երբ Հայաստանից դուրս բերվեց 13,5 հազար կենդանի խոշոր եղջերավոր անասուն: Ուղիղ մեկ տարի առաջ հրապարակվել էր «Հայաստան. Անասնաբուծության մեջ աստիճանաբար մոտենում ենք ծայրահեղ կետի՞ն» հոդվածը, որում նշվում էր, որ հայրենական անասնաբուծության «ավանդական» խնդիրներին (կենդանիների հիվանդություններ, թանկ անասնակեր եւ այլն) հավելվում է նաեւ կենդանի անասունի արտահանումը:

Անցյալ տարվա II կիսամյակից (մեր մաքսայինը հաշվետվությունները հրապարակում է միայն կիսամյակը մեկ) կենդանի խոշոր եղջերավոր անասունների արտահանումը կտրուկ նվազեց: Սակայն արդեն լուրջ վնաս էր հասցվել, եւ փաստացի անվերահսկելի արտահանման հետեւանքները դեռեւս երկար կզգացվեն: Չէ՞ որ անասնապահությունը, ի տարբերություն արդյունաբերական արտադրության, որոշակի իներցիոնություն ունի:

Այնպես որ, հաշվի առնելով տավարի գլխաքանակի զգալի անկումը, առաջիկա տարիներին մեծ հարցական է խոշոր եղջերավոր անասունների քանակի վերականգնումը: Քանի որ անասնաբուծության մեջ նշված թերությունները մինչեւ հիմա չեն վերացվել:  

Այսօր կենդանի խոշոր եղջերավոր անասունի մեկ միավորի մաքսային գինը կազմում է 400 դոլար (կամ 200 հազար դրամից քիչ): Մեր իրականության համար մեծ գումար չէ: Դրանից բացի անասնաբույծը ստացել է այս գումարի միայն մի մասը: Ըստ տեղեկությունների՝ հիմականում տավար է արտահանվել: Իսկ ինչո՞ւ է ֆերմերը վաճառել իր միակ կովը, որը նրա ընտանիքին ապահովել է կաթով, ծնել է, հետագայում ինքը գնալով իրացման:

Պատճառը ծամծմված է եւ հատուկ մեր ֆերմերներից շատերին՝ փողի քրոնիկական անբավարարություն: Ֆերմերային տնտեսության եկամուտը փոքր է՝ գումարած այն, որ շատերը ժամանակին առեւտրային բանկերից վարկ են վերցրել եւ ի վիճակի չեն այն մարել: Դե իսկ կենդանի անասունի օպերատիվ իրացման հնարավորությունը անասնաբույծին ազատում է միսն ինքնուրույն վաճառելու ծանր գործից: 

Ի տարբերություն խոզի մսի, տավարի մսի առումով մսի շուկայում ներմուծման դերն աննշան է: Ներմուծվող միսը (այդ թվում՝ գոմշամիսը) հիմնականում օգտագործվում է մսամթերքի արտադրության մեջ: Վերջին 2 տարում տավարի մսի ներմուծման տեսակարար կշիռը դրա ընդհանուր պաշարների մեջ աճել է 3,5 տոկոսային կետով եւ հասել արդեն 8,5 տոկոսի:

Բայց մանրածախ առեւտրում գործնականում ներկայացված է միայն տեղական արտադրության արտադրանքը: Այս պատճառով խոշոր եղջերավոր անասունների գլխաքանակի կրճատումը բացասաբար է անդրադարձել գների վրա: Տավարի մսի տարեկան միջին մանրածախ գինը անցյալ տարի, նախորդի համեմատությամբ, 20 տոկոս աճ է գրանցել: Սա ըստ պաշտոնական տվյալների, որոնց մեր քաղաքացիներից շատերը կասկածում են:

Ի դեպ, տավարի մսի թանկացումը անասնաբույծներին տնային անասունի իրացման լրացուցիչ «խթան» է տալիս: Հաճախ այսրոպեական շահույթի համար ֆերմերները հրաժարվում են հետագայում անասնաբուծությամբ զբաղվելուց՝ դրանով ազատվելով հավերժական խնդիրներից:

Երկրում վերջին քառորդ դարում մեծ թվով պետական ծրագրեր են մշակել գյուղատնտեսության, այդ թվում՝ անասնաբուծության ոլորտում: Ֆերմերներն իրենք կասեն, թե դրանք որքանով են արդյունավետ եղել, որոնք մինչ օրս պետական աջակցություն են պահանջում:

Հաշվի առնելով Հայաստանում ոլորտի առանձնահատկությունը՝ խնդիրների լուծման ճանապարհներից մեկը կարող է լինել ֆերմերների կոոպերացիան: Այդպիսի ծրագիր կա, սակայն մի շարք պատճառներով (ինչպես օբյեկտիվ, այնպես էլ սուբյեկտիվ) դեռեւս լայն տարածում չի գտել:  

Սմբատ Գրիգորյան

!
Այս նյութը հասանելի է նաև   Русский
Տպել
Կարդացեք նաև
Ամբողջը
Հայկական ցեմենտը ապրիորի ավելի թանկ արժե իրանականից. «Իմ քայլը»
Իրանական ցեմենտի տուրքի սահմանման օրինագիծը միանշանակ աջակցության չի արժանացել...
Ասում են՝ գյուղատնտեսությունից խի՞ չեք խոսում. տո լավ էլ խոսում եմ, հլա ասեք տեսնեմ ի՞նչ եք արել. Ծառուկյան
Հիմա եթե մարդը վճարում է, եկավ բերքի սեզոնը, որ պետք է հավաքի, ջուր չեն տալիս, բերքը չորացավ, դեռ պետք է տույժ տուգանք էլ վճարի…
Փաշինյանը մերժեց Ծառուկյանին. Մաքսատուրքը բարձրացավ միայն ներմուծվող ցեմենտի համար
Նրանք, մասնավորապես, պահանջում էին մաքսատուրքեր սահմանել նաեւ ցեմենտային կլինկերի համար…
Փոխանակ այսօրվա հարցը քննարկեն, ասում է՝ ցեմենտի գործարանը քանիսով է ձեռք բերվել. Ծառուկյան
Ձեր ցավը տանեմ, եթե 200 հազար դոլարով ձեռք է բերել, ես նվեր տամ տվյալ հայտարարողին…
«Արարատցեմենտի» կողմից ցեմենտի գների նվազեցումը բարի կամքի ժեստ է. «Բարգավաճ Հայաստան»
Մենք հրաշալի հասկանում ենք, որ ցեմենտը, ըստ էության, շինարարություն է, իսկ շինարարությունը մուլտիպլիկատիվ էֆեկտ ունի…
«Իմ քայլի» պատգամավորը քննադատել է սեփական կառավարության օրինագիծը
Իրանից էժան ցեմենտի եւ կլինկերի ներկրումը բխում է մեր համաքաղաքացիների մեծամասնության շահերից…