Նախագահ Դոնալդ Թրամփը Միացյալ Նահանգներին պատերազմի մեջ է ներքաշել առանց Կոնգրեսի աջակցության, սակայն օրենսդիրներն սկսել են ավելի հաճախ հարցնել, թե երբ, ինչպես եւ ինչ գնով կավարտվի Իրանի հետ պատերազմը, գրել է Associated Press գործակալությունը։
Հակամարտության սկսվելուց երեք շաբաթ անց զոհերի թիվն ակնհայտ է դառնում։ Առնվազն 13 ամերիկացի զինծառայող է զոհվել, 230-ից ավելին՝ վիրավորվել։ Սպիտակ տանը վերանայում են Պենտագոնին 200 միլիարդ դոլարի ռազմական ֆինանսավորում տրամադրելու հայտը։
Դաշնակիցները ենթարկվում են հարձակման, նավթի գները կտրուկ աճում են, հազարավոր ամերիկացի զինվորներ են տեղակայվում Մերձավոր Արեւելքում, եւ հանգուցալուծումը չի երեւում։
«Իրական հարցը հետեւյալն է. ինչի՞ ենք մենք փորձում հասնել ի վերջո։ Ես ընդհանուր առմամբ կողմ եմ այն ամենին, ինչը կվերացնի մոլլաներին։ Բայց, ի վերջո, պետք է լինի որոշակի ռազմավարական ձեւակերպում, թե որն է մեր նպատակը»,- լրատվամիջոցներին ասել է հանրապետական սենատոր Թոմ Թիլիսը։
Թրամփը ուրբաթ երեկոյան հայտնել է, որ քննարկում է ռազմական գործողությունների «կրճատման» հարցը, չնայած ուրվագծել է նոր խնդիրներ: Հանրապետական նախագահի՝ ԱՄՆ եւ Իսրայելի ղեկավարությամբ Իրանի դեմ պատերազմ սկսելու որոշումը փորձարկում է Կոնգրեսի վճռականությունը, որը վերահսկվում է նրա կուսակցության կողմից։
Հանրապետականները մեծ մասամբ աջակցել են գերագույն հրամանատարին, բայց շուտով կբախվեն պատերազմական ժամանակի ավելի լուրջ որոշումների։
«Ռազմական լիազորությունների մասին» օրենքի համաձայն՝ նախագահը կարող է ռազմական գործողություններ իրականացնել 60 օր առանց Կոնգրեսի հավանության: Մինչ այժմ հանրապետականները հեշտությամբ հաղթահարել են ռազմական արշավը դադարեցնելուն ուղղված մի քանի դեմոկրատական բանաձեւեր: Սակայն օրենսդիրները նշել են, որ վարչակազմը պետք է մշակի ավելի համապարփակ ռազմավարություն ապագայի համար, հակառակ դեպքում կարող է ստանալ Կոնգրեսի պատասխանը, հատկապես հաշվի առնելով, որ նրանց միաժամանակ խնդրում են հավանություն տալ միլիարդավոր դոլարների նոր ծախսերի։
Թրամփի կատակն այն մասին, որ պատերազմը կավարտվի, «երբ ես դա զգամ իմ ներսում», տագնապ է առաջացրել։
«Ե՞րբ է նա սա զգալու իր ներսում։ Սա խելագարություն է»,- ասել է Վիրջինիայից սենատոր Մարկ Ուորները, առաջատար դեմոկրատը Սենատի հետախուզության հանձնաժողովում։
ԱՄՆ նախագահի Հանրապետական կուսակցությունը, կարծես, քիչ հավանական է, որ ուղղակիորեն մարտահրավեր նետի նրան, նույնիսկ եթե հակամարտությունը ձգձգվի։ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Մայք Ջոնսոնը հայտարարել է, որ ռազմական գործողությունն արագ կավարտվի։
«Ես իսկապես կարծում եմ, որ սկզբնական առաքելությունն այժմ, ըստ էության, կատարված է»,- ասել է Ջոնսոնն այս շաբաթ։ «Մենք փորձում էինք ոչնչացնել բալիստիկ հրթիռները եւ նրանց արտադրական հնարավորությունները, ինչպես նաեւ չեզոքացնել նավատորմը, եւ այդ նպատակներին հասել ենք»։
Ընդ որում, նա խոստովանել է, որ Իրանի կարողությունը՝ սպառնալ Հորմուզի նեղուցում նավագնացությանը, «մի փոքր ուշացած է», հատկապես այն պատճառով, որ ԱՄՆ դաշնակիցները մեծ մասամբ մերժել են նախագահի օգնության խնդրանքը։
«Երբ մենք մի փոքր հանդարտեցնենք իրավիճակը, կարծում եմ, ամեն բան կարվի»,- ասել է Ջոնսոնը։ Սակայն վարչակազմի հայտարարած նպատակները՝ միջուկային զենքից Իրանի հրաժարվելը եւ բալիստիկ հրթիռների մատակարարման կրճատումը, ի թիվս այլ բաների, մտահոգել են օրենսդիրներին իրենց փոփոխականությամբ եւ անորսալիությամբ։
«Ռեժիմի փոփոխությո՞ւն։ Անհավանական է։ Հարստացված ուրանից հրաժարո՞ւմ։ Ոչ առանց զինվորականների մասնակցության»,- ասել է Ուորները։ «Եթե ես նախագահի խորհրդական լինեի, կասեի. նախքան ձեր ընտրած պատերազմը սկսելը, ամերիկյան ժողովրդին հստակեցրեք, թե որոնք են մեր նպատակները»։
Պենտագոնը Սպիտակ տանը տեղեկացրել է, որ ռազմական նպատակների համար լրացուցիչ 200 միլիարդ դոլար է փնտրում՝ արտակարգ գումար, որը, հավանաբար, աջակցություն չի ստանա։ Սենատի Նյու Յորքից դեմոկրատ առաջնորդ Չակ Շումերը այդ թիվն անվանել է «աբսուրդ»։ Պաշտպանության նախարարության համար Կոնգրեսի հատկացումներն այս տարի կազմում են ավելի քան 800 միլիարդ դոլար, իսկ Թրամփի հարկային արտոնությունների մասին օրինագիծը Պենտագոնին լրացուցիչ 150 միլիարդ դոլար է տվել հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում՝ արդիականացման եւ տարբեր նախագծերի համար։
Հավայան նահանգից սենատոր Մեզի Հիրոնոն ասել է, որ երկիրն այլ առաջնահերթություններ ունի։
Շատ օրենսդիրներ հիշեցրել են նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերի որոշումը 2001թ․ սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո՝ խնդրել Կոնգրեսի թույլտվությունը ռազմական ուժ կիրառելու համար․ քվեարկություն Աֆղանստանում, ապա Իրաքում նրա առաջարկած ռազմական գործողություններին աջակցելու համար: Թիլիսն ասաց, որ «Ռազմական լիազորությունների մասին» օրենքի համաձայն՝ Թրամփն ունի ռազմական գործողություններ սկսելու լիազորություն, բայց դա շուտով կփոխվի։
«Երբ մոտենում եք 45-օրյա ժամկետին, պետք է սկսեք ձեւակերպել երկու բաներից մեկը՝ ռազմական ուժ կիրառելու թույլտվություն դրանից հետո այն պահպանելու համար, կամ շատ հստակ ելքի ուղի: Սրանք իրականում այն տարբերակներն են, որոնց մասին վարչակազմը պետք է մտածի», ասել է նա։




























